Transport kolejowy

Transport kolejowy – gałąź transportu zaliczana do transportu lądowego, a szerzej, do transportu powierzchniowego. Kolejowy system transportowy obejmuje infrastrukturę, czyli linie kolejowe, stacje (dworce, przystanki), zaplecze techniczne. Drugim elementem systemu jest tabor kolejowy, czyli środki transportu (np. lokomotywy i wagony). W systemie tym operują instytucje kolejowe, do których zaliczyć można przewoźników kolejowych i administratorów infrastruktury (zarządy kolejowe). W ujęciu gospodarczym przewoźnicy świadczą usługi transportowe (zaspokajają popyt) z wykorzystaniem infrastruktury kolejowej. Infrastruktura ta z kolei jest zarządzana i udostępniana przewoźnikom przez administratorów infrastruktury. W potocznym użyciu termin kolej może odnosić się do każdego z tych głównych elementów, zwłaszcza linii kolejowej albo przedsiębiorstwa kolejowego.

Linie kolejowe w Polsce - normalnotorowe linie kolejowe w Polsce według wykazów i numeracji zarządców udostępniających infrastrukturę przewoźnikom kolejowym:

Stowarzyszenie Europejskich Zarządców Infrastruktury Kolejowej (European Rail Infrastructure Managers – EIM) – jest organizacją branżową reprezentującą europejskich zarządców infrastruktury kolejowej. Stały sekretariat stowarzyszenia z siedzibą w Brukseli, utrzymuje kontakty z instytucjami zajmującymi się doradztwem w zakresie rozwoju transportu, koordynuje też pracą ekspertów z zrzeszonych firm. Wszyscy członkowie EIM zatrudniają w Europie łącznie ponad 113 000 pracowników.

Europejski System Zarządzania Ruchem Kolejowym (ERTMS), (ang.) European Rail Traffic Management System wspierany przez Unię Europejską projekt ujednoliconego systemu sterowania ruchem kolejowym, który ma zapewnić interoperacyjność transportu kolejowego, czyli możliwość swobodnego poruszanie się pociągów w sieciach kolejowych poszczególnych państw (właścicieli infrastruktury) bez konieczności zatrzymywania się na granicach oraz wymiany lokomotyw lub maszynistów. Celem wprowadzenia systemu jest podniesienie atrakcyjności przewozów kolejowych i zwiększenie ich udziału w transporcie wewnątrzeuropejskim.

Infrastruktura kolejowa - ogół urządzeń technicznych warunkujących funkcjonowanie kolei. Umożliwia prowadzenie przewozów przewoźnikom kolejowym i jest zarządzana przez zarządcę infrastruktury.

Kolejowe Ratownictwo Techniczne – zespoły przeznaczone do usuwania skutków wypadków kolejowych. Zarządza nimi podobnie jak infrastrukturą kolejową PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. W skład takich zespołów wchodzą:

Europejski System Zarządzania Ruchem Kolejowym (ERTMS), (ang.) European Rail Traffic Management System wspierany przez Unię Europejską projekt ujednoliconego systemu sterowania ruchem kolejowym, który ma zapewnić interoperacyjność transportu kolejowego, czyli możliwość swobodnego poruszanie się pociągów w sieciach kolejowych poszczególnych państw (właścicieli infrastruktury) bez konieczności zatrzymywania się na granicach oraz wymiany lokomotyw lub maszynistów. Celem wprowadzenia systemu jest podniesienie atrakcyjności przewozów kolejowych i zwiększenie ich udziału w transporcie wewnątrzeuropejskim.

RailNetEurope (RNE) – stowarzyszenie utworzone w 2004 przez większość europejskich zarządców infrastruktury kolejowej celem umożliwienia szybkiego i łatwego dostępu do europejskiej sieci kolejowej, jak również w celu zwiększenia jakości i efektywności międzynarodowego ruchu kolejowego. 38 członków RailNetEurope z 27 państw wspólnie harmonizują warunki i procedury w zakresie zarządzania międzynarodową infrastrukturą kolejową. Wspólne biuro stowarzyszenia mieści się w Wiedniu.

Centrum Zarządzania Ruchem Kolejowym – miejsce w którym zarządza się ruchem kolejowym w Polsce i koordynuje pracę lokalnych centrów sterowania ruchem kolejowym. W przypadku konieczności wyłączenia z użytkowania któregoś szlaku kolejowego to tam zapadają decyzje na temat objazdów. Centrum znajduje się w siedzibie spółki PKP Polskie Linie Kolejowe - zarządcy infrastruktury kolejowej, w Warszawie. CZRK pracuje bez przerwy aby zapewnić bezpieczeństwo na polskich torach kolejowych.

Środki transportu to maszyny transportowe lub istoty żywe, dzięki którym możliwe jest przemieszczanie ludzi lub ładunków, czyli transport. Podział środków transportu jest zbliżony do podziału transportu. Najprostszy obejmuje środki transportu wewnętrznego zwanego też transportem bliskim (wewnątrz danego obiektu, np. magazynu) oraz środki transportu zewnętrznego (dalekiego).

Sieć kolejowa – układ połączonych ze sobą linii kolejowych będących własnością zarządcy infrastruktury lub zarządzanych przez zarządcę infrastruktury.

Zarządca infrastruktury kolejowej – podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową na zasadach określonych w ustawie o transporcie kolejowym.

Europejski System Sterowania Pociągiem (ang. European Train Control System, ETCS) – system sterowania ruchem kolejowym, kompatybilny pomiędzy różnymi krajami Europy. ETCS jest częścią wdrażanego w Unii Europejskiej systemu ERTMS (European Rail Traffic Management System), który ma zapewnić interoperacyjność transportu kolejowego, czyli możliwość swobodnego poruszanie się pociągów w sieciach kolejowych poszczególnych państw (właścicieli infrastruktury) bez konieczności zatrzymywania się na granicach oraz wymiany lokomotyw lub maszynistów.

Trasa pociągu to sporządzony dla odcinka linii kolejowej wykres ruchu pociągu, określający miejsce jego położenia na tym odcinku w zależności od czasu. Każdy przewoźnik kolejowy otrzymuje od zarządcy infrastruktury przydział konkretnych przepustowości na sieci wymaganych do wykonania usługi przewozowej. Trasa pociagu jest określana niekiedy slotem, terminem pochodzącym z lotnictwa.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja