Linki:
Łacina,
Anglia,
Bezokolicznik,
Czas przeszły,
Czas przyszły,
Czas teraźniejszy,
Dekalog,
Dopełnienie (językoznawstwo),
Figura retoryczna,
Imiesłów,
Język (mowa),
Język francuski,
Partykuła,
Rozkaz,
Tryb łączący,
Tryb (językoznawstwo),
Tryb orzekający,
Wykrzyknik,
Tryb rozkazujący (
łac. imperativus) – jeden z podstawowych
trybów w mowie. Wyraża zazwyczaj
rozkaz, życzenie lub prośbę. Stosowany jest do wszystkich osób, łącznie z pierwszą osobą liczby pojedynczej, choć w tym wypadku rozumiany jest jako
figura retoryczna. W wielu językach występuje również w
czasie przeszłym. Aby wzmocnić wymowę, często używa się
wykrzyknika. Istnieje kilka form omownych, zastępujących tryb gramatyczny – najczęściej jest to konstrukcja z czasownikiem musieć.
Tryb łączący (
łac. coniunctivus, subiunctivus) –
tryb gramatyczny, występujący w wielu
językach indoeuropejskich, służący do wyrażania życzeń, poleceń, emocji, możliwości, osądów, potrzeb oraz stwierdzeń przeciwnych aktualnym faktom. Użycie trybu jest zależne od zasad kierujących językiem. W
języku polskim, funkcje trybu łączącego są podzielone między
tryb przypuszczający oraz
tryb rozkazujący. Istnieje jednakże w języku polskim odpowiednik trybu łączącego. Tworzy się go poprzez dodanie za partykułą "oby", "żeby" formy dawnego imiesłowu przeszłego, np. Oby on to zrobił. Chciałbym, żeby już napisał list.
Tryb łączący (
łac. coniunctivus, subiunctivus) to
tryb gramatyczny, występujący w wielu
językach indoeuropejskich, służący do wyrażania życzeń, poleceń, emocji, możliwości, osądów, potrzeb oraz stwierdzeń przeciwnych aktualnym faktom. Użycie trybu jest zależne od zasad kierujących językiem. W
języku polskim, funkcje trybu łączącego są podzielone między
tryb przypuszczający oraz
tryb rozkazujący.
Tryb przypuszczający - (
łac. conditionalis) - jeden z podstawowych
trybów w mowie, występujący w większości
języków. Wyraża przypuszczenie, wątpliwość, niezdecydowanie, wskazuje na zdystansowanie się mówcy od opisywanych przez niego faktów, Fakty opisane trybem warunkowym mogą być nierzeczywiste, hipotetyczne lub co najmniej wątpliwe. W wielu językach (np. angielski, niemiecki, polski) tryb przypuszczający służy do wyrażania życzeń i rozkazów w sposób grzeczny, np. ang. Would you..., pol. zrobiłbyś to? itp. Występuje w czasie teraźniejszym i przeszłym. W wielu językach tryb przypuszczający nie ma morfologicznej formy, a jedynie jest konstrukcją modalną, np, w jęz, angielskim I would/should have done that. W innych językach tryb morfologiczny, mimo że istnieje, ustępuje konstrukcjom omownym i modalnym, np, w
języku niemieckim forma würde + bezokolicznik zastępuje coraz częściej formy I i II koniunktiwu.
Tryb orzekający (także: tryb oznajmujący,
łac. indicativus) - podstawowy
tryb w większości języków świata. Wyraża neutralny lub obiektywny stosunek mówiącego do podawanych faktów, również wskazuje, że użytkownik identyfikuje się z podawanymi przez niego faktami, lub uważa je za bardzo prawdopodobne. W trybie oznajmującym podawane są informacje w
mediach, jest podstawowym trybem w
narracji zarówno w języku mówionym, jak i pisanym. W
mowie zależnej używa się go w celu obiektywnego przekazania czyjejś myśli. Przeciwieństwem trybu warunkowego jest (w języku polskim) tryb przypuszczający, w języku francuskim i niemieckim
tryb łączący.
Tryb orzekający (także: tryb oznajmujący,
łac. indicativus) - podstawowy
tryb w większości języków świata. Wyraża neutralny lub obiektywny stosunek mówiącego do podawanych faktów, również wskazuje, że użytkownik identyfikuje się z podawanymi przez niego faktami, lub uważa je za bardzo prawdopodobne. W trybie oznajmującym podawane są informacje w
mediach, jest podstawowym trybem w
narracji zarówno w języku mówionym, jak i pisanym. W
mowie zależnej używa się go w celu obiektywnego przekazania czyjejś myśli. Przeciwieństwem trybu warunkowego jest (w języku polskim) tryb przypuszczający, w języku francuskim i niemieckim
tryb łączący.
Tryb łączący (
łac. coniunctivus, subiunctivus) to
tryb gramatyczny, występujący w wielu
językach indoeuropejskich, służący do wyrażania życzeń, poleceń, emocji, możliwości, osądów, potrzeb oraz stwierdzeń przeciwnych aktualnym faktom. Użycie trybu jest zależne od zasad kierujących językiem. W
języku polskim, funkcje trybu łączącego są podzielone między
tryb przypuszczający oraz
tryb rozkazujący.
Optativus ("tryb życzący") -
tryb czasownika, występujący w niektórych językach. Wyraża życzenie, nadzieję lub możliwość. Znany jest m. in. w
klasycznej grece i
sanskrycie, a z żywych języków w
farerskim,
tureckim,
rumuńskim,
łotewskim i innych. Optativus rekonstruowany jest też dla
języka praindoeuropejskiego.
Cable select - jeden z
trybów pracy
dysków twardych. Równoległy z Master (dysk twardy) oraz Slave (dysk twardy), różni się tym, że to
komputer decyduje, który dysk z dwóch podłączonych do jednej taśmy ma być wyżej (master), a który niżej (slave).
Kontroler dysków ustawi jako master dysk lub
napęd podłączony do
wtyczki znajdującej się na końcu taśmy, natomiast jako slave dysk podłączony do wtyczki na środku taśmy. Aby tryb cable select działał poprawnie oba dyski podpięte do jednej
taśmy muszą być ustawione w tryb cable select. Korzystanie z tego
trybu pozwala uniknąć problemów z funkcjonowaniem dysków i
napędów spowodowanych pomyłką w ustawieniu trybów w urządzeniach. Nie wszystkie dyski obsługują ten tryb, nie obsługuje go część starszych
modeli.
Correctio (gr. epanortesis, łac. correctio, pol. sprostowanie) -
figura retoryczna polegająca na udawanym zamierzonym "poprawieniu się", zastąpieniu danego zdania lub wyrażenia innym (np. Ona jest zdolna. Co tam zdolna – genialna!). Stosowana w celu wzmocnienia, złagodzenia lub uzupełnienia myśli.
Amplifikacja, rozszerzenie -
figura retoryczna polegająca na zastąpieniu
wyrazu obszernym, szczegółowym opisem, nagromadzeniu w zamian wielu bliskoznacznych określeń
Metonimia (zamiennia) –
figura retoryczna mająca na celu zastąpienie nazwy jakiegoś przedmiotu lub zjawiska nazwą innego, pozostającego z nim w uchwytnej zależności.
Poliptoton (gr. polyptote, łac. traductio, pol. przeniesienie) –
figura retoryczna polegająca na powtarzaniu wyrazu ze zmianą jego przypadku lub liczby, np. Człowiek człowiekowi wilkiem.
Lizawość – jest to choroba występująca u zwierząt objawiająca się lizaniem, ogryzaniem, a nawet połykaniem różnych ciał niejadalnych. Występuje głównie u
bydła i u
kóz najczęściej pod koniec zimy, a więc po dłuższym okresie karmienia wyłącznie paszami niepełnowartościowymi.
Personifikacja (z łac. persona – osoba i facere – robić) lub uosobienie –
figura retoryczna i
środek stylistyczny polegające na
metaforycznym przedstawianiu zwierząt i roślin, przedmiotów nieożywionych, zjawisk lub idei jako osób ludzkich – szczególnie często personifikuje się pojęcia abstrakcyjne, zwłaszcza jako wygłaszające przemowy.
Aoryst (
gr. ἀόριστος aoristos - "nieokreślony" lub "nieograniczony"), czasem nazywany z
łaciny aoristus -
czas lub
aspekt gramatyczny, występujący w niektórych językach. W wielu językach pełni przede wszystkim funkcję czasu przeszłego dokonanego (często przeciwstawionego jednak
perfectum, mogącemu także wyrażać czynności dokonane, ale o bliższym niż aoryst związku z teraźniejszością), znane są jednak również użycia aorystu jako aspektu czasu przyszłego i / lub trybu przypuszczającego lub życzącego (
optativus). Najbardziej znanym przykładem języka o wszystkich tych funkcjach aorystu jest
greka klasyczna. Aoryst istnieje też w
sanskrycie,
języku bułgarskim,
serbsko-chorwackim,
macedońskim,
językach łużyckich i innych.
Tryb Skirmish (często tłumaczony jako potyczka, zwany też one player) jest pojęciem związanym z
grami komputerowymi oferującymi zabawę dla wielu graczy poprzez sieć (
tryb multiplayer). Oznacza grę z wykorzystaniem wszystkich elementów dostępnych w grze sieciowej, ale bez rzeczywistego połączenia z innymi graczami. Zostają oni zastąpieni przez automatycznego gracza komputerowego.
Tryb wstawiania – tryb cyfrowej edycji tekstu, np. pliku komputerowego, linii poleceń, interfejsu znakowego itp., polegający na "rozpychaniu" istniejącego tekstu, czyli wstawianiu znaku w miejscu
kursora z jednoczesnym przesuwaniem w kierunku biegu tekstu o jeden znak wszystkich ewentualnie istniejących kolejnych znaków w wierszu, a najczęściej również w całym
akapicie (kierunek biegu tekstu jest najczęściej wymuszony językiem wpisywanego tekstu i w wielu pismach niełacińskich biegnie w lewo, np. w arabskim, hebrajskim czy ormiańskim).