Linki:
Ü-Tsang,
Świerk,
Amdo,
An Lushan,
Atiśa,
Awalokiteśwara,
Azja,
Bön,
Bambus,
Bengal,
Bodhisattwa,
Brahmaputra,
Budda,
Budda Siakjamuni,
Buddyzm,
Buddyzm tybetański,
Cangjang Gjaco,
Centralny Rząd Tybetański,
Chan (władca),
Chińska Republika Ludowa,
Chińska wojna domowa,
Chiny,
Dżokhang,
Dalajlama,
Deng Xiaoping,
Dharamsala,
Drepung,
Drikung Kagyu,
Dynastia Qing,
Dynastia Yuan,
Francis Edward Younghusband,
Ganden,
Gansu,
Gelug,
Gurkhowie,
Hanyu pinyin,
Heinrich Harrer,
Himalaje,
Historia Tybetu,
Hunwejbini,
II Karmapa,
Imperium mongolskie,
Indie,
Indie Brytyjskie,
Indus,
Język angielski,
Język chiński,
Język tybetański,
Jangcy,
Jodła,
Kadam,
Kagyu,
Kali Gandaki,
Kangjur,
Kangxi,
Karakorum,
Karma Kagyu,
Kham,
Klasztor buddyjski,
Komunistyczna Partia Chin,
Kubilaj-chan,
Kuku-nor,
Kundun - życie Dalaj Lamy,
Kunlun,
Ladakh,
Lhasa,
Lobsang Trinlej Czokji Gjalcen,
Mahajana,
Manas (rzeka),
Mapam Yumco,
Martin Scorsese,
Medycyna tybetańska,
Megalit,
Mekong,
Międzynarodowy alfabet fonetyczny,
Mongołowie,
Narodowy socjalizm,
Nepal,
Nienczen Tangla,
Ningma,
Płaskowyż,
Pałac Potala,
Padmasambhava,
Paleolit,
Pamir,
Panczenlama,
Paprocie,
Parlamentarny Zespół na rzecz Tybetu,
Pekin,
Pinyin tybetański,
Pismo tybetańskie,
Poliandria w Tybecie,
Powstanie tybetańskie 1959,
Prehistoria,
Qiang,
Qianlong,
Qilian Shan,
Qinghai,
Różanecznik,
Republika Chińska,
Rewolucja Xinhai,
Rewolucja kulturalna,
Rime,
Rosja,
Sakja,
Sakja Pandita,
Saluin,
Sangje Gjaco,
Sanskryt,
Satledź,
Schutzstaffel,
Siedem lat w Tybecie,
Songcen Gampo,
Stany Zjednoczone,
Stupa,
Syczuan,
Szangszung,
Szenrab,
Tengjur,
Tenzin Gjaco,
Transhimalaje,
Transliteracja Wyliego,
Tsongkhapa,
Tulku,
Turkiestan Chiński,
Tybet,
Tybetańczycy,
Tybetański Region Autonomiczny,
Ułan Bator,
Ugedej,
Wadżrajana,
Wasal,
Wielka Brytania,
Wielka Gra,
Wyżyna Tybetańska,
XIII Dalajlama,
Xi'an,
Xigazê,
Zamieszki w Tybecie w 2008 roku,
Yushu (
chin. trad. 玉樹藏族自治州,
chin. upr. 玉树藏族自治州,
pinyin Yùshù Zàngzú Zìzhìzhōu;
tyb. ཡུལ་ཤུལ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་,
Wylie Yul-shul Bod-rigs rang-skyong-khul) –
tybetańska prefektura autonomiczna w
Chinach, w prowincji
Qinghai. Siedzibą prefektury jest powiat Yushu. W 1999 roku liczyła 252 696 mieszkańców.
Golog (
chin. 果洛藏族自治州,
pinyin Guǒluò Zàngzú Zìzhìzhōu;
tyb. མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་,
Wylie Mgo-log Bod-rigs rang-skyong-khul) –
tybetańska prefektura autonomiczna w
Chinach, w prowincji
Qinghai. Siedzibą prefektury jest
powiat Maqên. W 1999 roku liczyła 128 606 mieszkańców.
Gannan (
chin.: 甘南藏族自治州;
pinyin: Gānnán Zàngzú Zìzhìzhōu;
tyb.: ཀན་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་;
Wylie: Kan-lho Bod-rigs rang-skyong-khul) –
tybetańska prefektura autonomiczna w
Chinach, w prowincji
Gansu. Siedzibą prefektury jest Hezuo. W 1999 roku liczyła 658 651 mieszkańców.
Haibei (
chin. 海北藏族自治州,
pinyin Hǎiběi Zàngzú Zìzhìzhōu;
tyb. མཚོ་བཡྣང་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་,
Wylie Mtsho-byang Bod-rigs rang-skyong-khul) –
tybetańska prefektura autonomiczna w
Chinach, w prowincji
Qinghai. Siedzibą prefektury jest powiat Haiyan. W 1999 roku liczyła 259 395 mieszkańców.
Nam Co (
tybet. གནམ་མཚོ་, Gnam-mtsho;
chin. upr.: 纳木错;
chin. trad.: 納木錯;
pinyin: Nàmù Cuò) -
jezioro słone w
Tybetańskim Regionie Autonomicznym w
Chinach.
Haixi (
chin. 海西蒙古族藏族自治州,
pinyin Hǎixī Měnggǔzú Zàngzú Zìzhìzhōu;
tyb. མཚོ་ནུབ་སོག་རིགས་ཆ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་,
Wylie Mtsho-nub Sog-rigs dang Bod-rigs rang-skyong-khul) – prefektura autonomiczna
mongolskiej i
tybetańskiej mniejszości etnicznej w
Chinach, w prowincji
Qinghai. Siedzibą prefektury jest
Delingha. W 1999 roku liczyła 322 609 mieszkańców.
Garzê (
chin. 甘孜藏族自治州,
hanyu pinyin Gānzī Zàngzú Zìzhìzhōu;
tyb. དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་,
Wylie dkar mdzes bod rigs rang skyong khul) –
tybetańska prefektura autonomiczna w
Chinach, w prowincji
Syczuan. Siedzibą prefektury jest
Kangding. W 1999 roku liczyła 876 297 mieszkańców.
Narodowa Demokratyczna Partia Tybetu (
tyb. བོད་རྒྱལ་ཡོངས་རྒྱལ་ཡོངས་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པ་,
ang. National Democratic Party of Tibet) – jedyna, współcześnie działająca
tybetańska partia polityczna, założona 2 września 1994 przez działaczy diaspory skupionych w
Kongresie Młodzieży Tybetańskiej.
Tybet (
tybetański བོད,
trans. Bod [
pʰø̀ʔ],
chin. 西藏,
pinyin Xīzàng) – kraina historyczna w
Azji obejmująca
Wyżynę Tybetańską i jej przyległości, obecnie w większości w granicach
Chin.
Bon ( bön
język tybetański: བོན་
wylie: bon, wymowa: pʰø̃̀(n) ) –
starożytna tybetańska tradycja religijna, istniejąca przed
buddyzmem tybetańskim, po prześladowaniach ze strony buddystów trwających wiele wieków, współcześnie z nim koegzystująca.
Burog Co (
chin. upr.: 布若错;
chin. trad.: 布若錯;
pinyin: Bùruò Cuò;
tyb.: བུ་རོག་མཚོ,
Wylie: bu rog mtsho) – słone jezioro bezodpływowe w zachodnich
Chinach, w północnej części
Tybetańskiego Regionu Autonomicznego, w prefekturze
Nagqu. Leży na wysokości 5158 m n.p.m. i zajmuje powierzchnię ok. 87,5 km². Roczna suma opadów wynosi 100–150 mm. Do jeziora wpadają liczne potoki wypływające z pobliskich lodowców. Na północnym brzegu występują sołonczaki.
Tanggula Shanmai (również Dangla Shanmai;
chin. upr.: 唐古拉山脉;
chin. trad.: 唐古拉山脈;
pinyin: Tánggǔlā Shānmài;
tyb.: གདང་ལ་།) –
łańcuch górski w południowo-zachodnich
Chinach, na granicy
Tybetańskiego Regionu Autonomicznego i prowincji
Qinghai, pomiędzy pasmami
Kunlun i
Nienczen Tangla, na
Wyżynie Tybetańskiej. Średnia wysokość wynosi ponad 5000 m
n.p.m. Najwyższym szczytem jest Geladaindong, mający wysokość 6559 m n.p.m.
Bhotia, Bhutia - zbiorcze określenie różnych grup etnicznych pochodzenia tybetańskiego, zamieszkujących południowe stoki Himalajów na terenie
Indii,
Nepalu i
Bhutanu. Nazwa bhotia pochodzi od słowa བོད་ bod, nazwy
Tybetu w języku tybetańskim Posługują się dialektami tybetańskimi w dużym stopniu zrozumiałymi dla użytkowników standardowego
języka tybetańskiego. Pomimo wielowiekowego zamieszkiwania poza obszarem geograficznego
Tybetu kulturowo należą do kręgu cywilizacji tybetańskiej. W Indiach posiadają status tzw.
Scheduled Tribes. W większości wyznają
buddyzm tybetański, zwłaszcza odmiany
ningma i
kagju. Główne grupy etniczne zaliczane do Bhotiów:
Nagqu (
tyb. ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་,
Wylie nag-chu sa-khul;
chin. upr. 那曲地区,
chin. trad. 那曲地區,
pinyin Nàqū Dìqū) – prefektura w
Chinach, w
Tybetańskim Regionie Autonomicznym. Siedzibą prefektury jest powiat Nagqu. W 1999 roku liczyła 356 534 mieszkańców.
Shannan lub Lhoka (
tyb. ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་,
Wylie lho-kha sa-khul;
chin. upr. 山南地区,
chin. trad. 山南地區,
pinyin Shānnán Dìqū) – prefektura w
Chinach, w
Tybetańskim Regionie Autonomicznym. Siedzibą prefektury jest powiat Nêdong. W 1999 roku liczyła 316 010 mieszkańców.
Nyingchi (
tyb. ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་,
Wylie nying-khri sa khul;
chin. upr. 林芝地区,
chin. trad. 林芝地區,
pinyin Línzhī Dìqū) – prefektura w
Chinach, w
Tybetańskim Regionie Autonomicznym. Siedzibą prefektury jest powiat Nyingchi. W 1999 roku liczyła 147 063 mieszkańców.
Darlag (
chin.: 达日县;
pinyin: Dárì Xiàn;
tyb.: དར་ལག་རྫོང་,
Wylie: dar lag rdzong,
ZWPY: Tarlag Zong) – powiat w środkowych
Chinach, w prowincji
Qinghai, w prefekturze autonomicznej
Golog. W 1999 roku liczył 22 498 mieszkańców.
Qamdo (
tyb. ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་,
Wylie chab-mdo-sa-khul;
chin. upr. 昌都地区,
chin. trad. 昌都地區,
pinyin Chāngdū Dìqū) – prefektura w
Chinach, w
Tybetańskim Regionie Autonomicznym. Siedzibą prefektury jest powiat Qamdo. W 1999 roku liczyła 557 043 mieszkańców.
Xigazê (
tyb. གཞིས་ཀ་རྩེ་ས་ཁུལ་,
Wylie gzhis-ka-rtse sa khul;
chin. upr. 日喀则地区,
chin. trad. 日喀則地區,
pinyin Rìkāzé Dìqū) –
prefektura w południowej części
Tybetańskiego Regionu Autonomicznego, w
Chinach. W 1999 roku prefektura liczyła 629 697 mieszkańców.
Kajlas (
ang. Mount Kailash,
dewanagari कैलाश पर्वत
trl. Kailāśa Parvata,
tybetański གངས་རིན་པོ་ཆེ Kang Rinpocze,
chin. 冈仁波齐峰 Gāngrénbōqí Fēng) – szczyt w paśmie Gangdisê w
Transhimalajach na
Wyżynie Tybetańskiej, wierzchołek wznosi się na wysokość 6638
m. n.p.m. (wybitność: 1319 m). Leży w
Chinach, w
Tybecie. W pobliżu położone są jeziora
Manasarowar i Rakshastal.
Lhalu Cełang Dordże (
tyb. ལྷ་ཀླུ་ཚེ་དབང་རྡོ་རྗེ་,
tybetański pinyin Lhalu Cêwang Dojê,
uproszczony chiński 拉鲁·次旺多吉
pinyin Lālǔ Cìwàng Duōjí; ur.
1915) – tybetański polityk, książę.