Linki:
Anatolia,
Antarktyda,
Azja,
Bawełna (roślina),
Beludżystan,
Bliski Wschód,
Ceramika,
Chiny,
Chirokitia,
Cypr (wyspa),
Egipt,
Europa,
Europa Środkowa,
Europa Południowa,
Góry Zagros,
Hassuna,
III tysiąclecie n.e.,
III tysiąclecie p.n.e.,
III wiek,
III wiek p.n.e.,
II tysiąclecie n.e.,
II tysiąclecie p.n.e.,
II wiek,
II wiek p.n.e.,
IV tysiąclecie p.n.e.,
IV wiek,
IV wiek p.n.e.,
IX wiek,
I tysiąclecie n.e.,
I tysiąclecie p.n.e.,
I wiek,
I wiek p.n.e.,
Iran,
Irygacja (rolnictwo),
Jęczmień,
Jerycho,
Kreta,
Kultura Cishan,
Kultura Halaf,
Kultura ceramiki wstęgowej rytej,
Malta,
Mezopotamia,
Miedź,
Morze Śródziemne,
Morze Czarne,
Nomada,
Okres Ubajd,
Owca domowa,
Proso,
Pszenica,
Rolnictwo,
Sahara,
Subkontynent indyjski,
Sycylia,
VIII wiek,
VIII wiek p.n.e.,
VII tysiąclecie p.n.e.,
VII wiek,
VII wiek p.n.e.,
VI wiek,
VI wiek p.n.e.,
V tysiąclecie p.n.e.,
V wiek,
V wiek p.n.e.,
XIII wiek,
XIII wiek p.n.e.,
XII wiek,
XII wiek p.n.e.,
XIV wiek,
XIV wiek p.n.e.,
XIX wiek,
XIX wiek p.n.e.,
XI wiek,
XI wiek p.n.e.,
XVIII wiek,
XVIII wiek p.n.e.,
XVII wiek,
XVII wiek p.n.e.,
XVI wiek,
XVI wiek p.n.e.,
XV wiek,
XV wiek p.n.e.,
XXIII wiek p.n.e.,
XXII wiek p.n.e.,
XXIV wiek p.n.e.,
XXIX wiek p.n.e.,
XXI wiek,
XXI wiek p.n.e.,
XXVIII wiek p.n.e.,
XXVII wiek p.n.e.,
XXVI wiek p.n.e.,
XXV wiek p.n.e.,
XXXII wiek p.n.e.,
XXXI wiek p.n.e.,
XXX wiek p.n.e.,
XX wiek,
XX wiek p.n.e.,
X wiek,
X wiek p.n.e.,
XL wiek p.n.e. XXXIX wiek p.n.e. XXXVIII wiek p.n.e. XXXVII wiek p.n.e. XXXVI wiek p.n.e. XXXV wiek p.n.e. XXXIV wiek p.n.e. XXXIII wiek p.n.e.
XXXII wiek p.n.e. XXXI wiek p.n.e.
XL wiek p.n.e. XXXIX wiek p.n.e. XXXVIII wiek p.n.e. XXXVII wiek p.n.e. XXXVI wiek p.n.e. XXXV wiek p.n.e. XXXIV wiek p.n.e. XXXIII wiek p.n.e.
XXXII wiek p.n.e. XXXI wiek p.n.e.Trzeci wiek (złoty wiek, jesień życia) – okres w życiu człowieka, który określa
starość, wiek emerytalny, podeszły wiek; umowny, ostatni etap życia ludzi.
Kultura ceramiki kreskowej −
kultura archeologiczna, istniejąca od
I tysiąclecia p.n.e. do
III-
IV wieku n.e. na terenach wschodniej i północno-zachodniej
Litwy, środkowej
Białorusi oraz południowo-wschodniej
Łotwy. Najważniejsze stanowiska odkryto m.in. w Bratoniszkac, Žalioji,
Duksztach, Niewieryszkach, Petrašiūnai, Moškènai i Nurūnai.
Epoka brązu – jedna z
epok prehistorii, następująca po
epoce kamienia, a poprzedzająca
epokę żelaza. Epoka ta ma zróżnicowane ramy czasowe, zależne od terenu występowania. Najwcześniej, na
Kaukazie i w obszarze
Morza Egejskiego, w
III tysiącleciu p.n.e., wykształciły się ośrodki, w których opanowano umiejętność obróbki metali. W
Egipcie i na
Bliskim Wschodzie (
Dżemdet Nasr), za początek epoki brązu przyjmuje się umownie rok
3400 p.n.e., w
Europie Południowej 2800 p.n.e., w
Polsce 2200 p.n.e. Koniec epoki brązu przypada na lata
1000 –
700 p.n.e., kiedy to na Bliskim Wschodzie zaczęły tworzyć się pierwsze państwa i pojawiło się
niewolnictwo, a na większości obszarów
Europy rozpoczął się stopniowy rozkład
wspólnoty pierwotnej.
Wczesne ośrodki miejskie pojawiły się na terenach dzisiejszego
Afganistanu już w
III tysiącleciu p.n.e. Po
2000 roku p.n.e. zamieszkali na tych terenach
Ariowie. Za ich czasów powstało, w miejscu gdzie dzisiaj jest
Kabul, miasto. Na przełomie
VI-
V wieku p.n.e. ziemie Afganistanu zostały podbite przez
króla Persji Dariusza I Wielkiego. Perscy władcy borykali się z ciągłymi rebeliami w okolicach dzisiejszych
Kandaharu i
Quetty.
Historia Łomży ma bardzo burzliwy przebieg. Przeplatały się w niej lata triumfu z latami niepowodzeń. Historia ta zaczyna się we wczesnym
średniowieczu na nadnarwiańskiej skarpie. Trwa tam do
XIV wieku, kiedy to przenosi się 5 kilometrów w dół rzeki. Po pomyślnym
XV i
XVI wieku następuje upadek świetności miasta.
Łomża odradza się w
XIX wieku, aby znowu pogrążyły ją wojny. Druga połowa
XX wieku i wiek
XXI to powolna odbudowa średniowiecznej przeszłości.
Historia Łomży ma bardzo burzliwy przebieg. Przeplatały się w niej lata triumfu z latami niepowodzeń. Historia ta zaczyna się we wczesnym
średniowieczu na nadnarwiańskiej skarpie. Trwa tam do
XIV wieku, kiedy to przenosi się 5 kilometrów w dół rzeki. Po pomyślnym
XV i
XVI wieku następuje upadek świetności miasta.
Łomża odradza się w
XIX wieku, aby znowu pogrążyły ją wojny. Druga połowa
XX wieku i wiek
XXI to powolna odbudowa średniowiecznej przeszłości.
Kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w
Koronowie - kościół
pocysterski XIII-
XIV wiek, trzynawowa
bazylika powstała w trzech etapach z szeregiem kaplic, przebudowana
XVII wiek, bogate wyposażenie
barokowe z przełomu
XVII i
XVIII wieku, szereg obrazów i rzeźb, m.in. gotycka
rzeźba Matki Boskiej z
XIV-
XV wieku, a w ołtarzu głównym z końca
XVII wieku obrazy z
1647 pędzla
Bartłomieja Strobla. Kościół wyróżnia się różnorodnością sklepień: w
prezbiterium - gotyckim, w nawie głównej -
barokowym sklepieniem kolebkowym z lunetami, a w transepcie pośrodku - krzyżowym, w ramionach, kolebkowym i w nawach bocznych - krzyżowym. Siedziba Koronowskiej Kapituły Kolegiackiej.
Grobowce
mykeńskie w swej charakterystycznej formie i konstrukcji pojawiły się w
XVII-
XVI wiek p.n.e., budowane one były jednak głównie dla władców i najwyższych warstw społecznych, podczas gdy większość społeczeństwa kontynuowała zwyczaj palenia zwłok.
Prokop –
imię pochodzenia greckiego, od προκοπη - prokope, "postęp, rozwój". Wśród patronow -
Święty Prokop (
IV wiek) oraz czeski Święty Prokop z Sazawy (
X/
XI wiek)
Ruiny zamku w Dobrej (powiat łobeski) - w mieście znajdują się ruiny rycerskiego zamku na wzgórzu. Zbudowany przez księcia Bogusława IV w końcu
XIII wieku. Od
1338 roku do początku
XIX wieku w rękach rodu Dewitzów. Rozbudowany i przekształcony około
1400 roku na silną warownię Pomorza. Przebudowany w stylu
renesansowym na rezydencję w 1 połowie
XVI wieku. Zniszczony przesz Szwedów w
XVII wieku. W końcu
XVIII wieku uległ ruinie. Rozebrany na początku
XIX wieku. Zachowały się fragmenty murów obwodowych, wieża i ruiny budynków z
XVI wieku.
Wiek, stulecie jako jednostka czasu to 100
lat liczone od roku kończącego się cyframi "01" do najbliższego roku kończącego się dwoma zerami, np. od
1501 do
1600 to wiek
XVI. W odniesieniu do lat
przed naszą erą wiek zaczyna się rokiem z dwoma zerami, a kończy cyframi "01", np. od
500 p.n.e. do
401 p.n.e. to wiek
V p.n.e. Numery wieków w języku polskim zapisuje się zwyczajowo
cyframi rzymskimi.
Czamorro – rdzenna ludność wyspy
Guam i sąsiednich wysp archipelagu
Marianów, w
1996 roku ich liczebność wynosiła ok. 155 tysięcy. Posługują się
językiem czamorro z wielkiej
rodziny austronezyjskiej. Pierwotnie była to
ludność mikronezyjska przybyła ze środkowej części archipelagu
Filipin w
II tysiącleciu p.n.e. Podczas kolonizacji
hiszpańskiej między
XVII a
XIX wiekiem n.e. wyginęła jednak męska część populacji – współcześni Czamorro są
Metysami, potomkami pozostałych przy życiu kobiet i białych osadników. Ich tradycyjna kultura uległa głębokim przemianom, przejmując cechy kultury hiszpańskiej, a w związku z obecnością
Amerykanów w
XX wieku – również amerykańskiej. Szczególnie widoczne jest to na wyspie Guam, gdzie rdzenni mieszkańcy stopniowo oddalą się od Czamorro z pozostałych wysp archipelagu, rozwijając własną tożsamość etniczną jako Guamczycy.
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny znajdujący się w
Czerninie jest budowlą gotycką zbudowaną na przełomie
XIV i
XV wieku. Częściowo rozbudowany został w
XVII-
XIX wieku. Wyposażenie kościoła stanowią cenne zabytki ruchome.
Kydias z Kytnos (
IV wiek p.n.e.) - grecki malarz. Według
Pliniusza, mówca imieniem Hortenzjusz zapłacił 144 tysiące sesterców za obraz namalowany przez Kydiasa z Kytnos.
Stare Miasto w Warszawie – najstarsze
osiedle miejskie
Warszawy będące zwartym zespołem architektury zabytkowej, przeważnie z
XVII i
XVIII wieku o
średniowiecznym układzie zabudowy, otoczone pierścieniem
murów obronnych z
XIV–
XVI wieku.
Kodeks Tischendorfa IV, łac. Codex Tischendorfianus IV (Gregory-Aland no. Γ albo 036), ε 70 (Soden), jest greckim kodeksem
uncjalnym,
paleograficznie datowanym na
X wiek (jakkolwiek wiek
IX też jest brany pod uwagę.
Św. Maria Kleofasowa, także Maria Alfeuszowa (ur.
I wiek p.n.e., zm.
I wiek n.e.) – postać
biblijna, żona Kleofasa (Alfeusza), krewna
Maryi, matki
Jezusa.
Wiek rozrodczy (
ang. Reproductive age) - wiek, w którym kobieta zdolna jest (biologicznie) do
urodzenia dziecka. W
umiarkowanej strefie klimatycznej, w jakiej znajduje się
Polska, za wiek rozrodczy przyjmuje się wiek 15-49 lat.