Linki:
Świątynia Jerozolimska,
Żelazo,
Żydzi,
501 p.n.e.,
502 p.n.e.,
503 p.n.e.,
504 p.n.e.,
505 p.n.e.,
506 p.n.e.,
507 p.n.e.,
508 p.n.e.,
509 p.n.e.,
510 p.n.e.,
511 p.n.e.,
512 p.n.e.,
513 p.n.e.,
514 p.n.e.,
515 p.n.e.,
516 p.n.e.,
517 p.n.e.,
518 p.n.e.,
519 p.n.e.,
520 p.n.e.,
521 p.n.e.,
522 p.n.e.,
523 p.n.e.,
524 p.n.e.,
525 p.n.e.,
526 p.n.e.,
527 p.n.e.,
528 p.n.e.,
529 p.n.e.,
530 p.n.e.,
531 p.n.e.,
532 p.n.e.,
533 p.n.e.,
534 p.n.e.,
535 p.n.e.,
536 p.n.e.,
537 p.n.e.,
538 p.n.e.,
539 p.n.e.,
540 p.n.e.,
541 p.n.e.,
542 p.n.e.,
543 p.n.e.,
544 p.n.e.,
545 p.n.e.,
546 p.n.e.,
547 p.n.e.,
548 p.n.e.,
549 p.n.e.,
550 p.n.e.,
551 p.n.e.,
552 p.n.e.,
553 p.n.e.,
554 p.n.e.,
555 p.n.e.,
556 p.n.e.,
557 p.n.e.,
558 p.n.e.,
559 p.n.e.,
560 p.n.e.,
561 p.n.e.,
562 p.n.e.,
563 p.n.e.,
564 p.n.e.,
565 p.n.e.,
566 p.n.e.,
567 p.n.e.,
568 p.n.e.,
569 p.n.e.,
570 p.n.e.,
571 p.n.e.,
572 p.n.e.,
573 p.n.e.,
574 p.n.e.,
575 p.n.e.,
576 p.n.e.,
577 p.n.e.,
578 p.n.e.,
579 p.n.e.,
580 p.n.e.,
581 p.n.e.,
582 p.n.e.,
583 p.n.e.,
584 p.n.e.,
585 p.n.e.,
586 p.n.e.,
587 p.n.e.,
588 p.n.e.,
589 p.n.e.,
590 p.n.e.,
591 p.n.e.,
592 p.n.e.,
593 p.n.e.,
594 p.n.e.,
595 p.n.e.,
596 p.n.e.,
597 p.n.e.,
598 p.n.e.,
599 p.n.e.,
600 p.n.e.,
Afryka,
Ajschylos,
Aleria,
Alkajos z Mityleny,
Amu-daria,
Anaksymander,
Armenia,
Artemida,
Arycja,
Ateny,
Attyka (kraina historyczna),
Babilon,
Bitwa pod Opis,
Budda,
Budda Siakjamuni,
Budownictwo,
Ceramika czarnofigurowa,
Chiny,
Cumae,
Cyrus II Wielki,
Dźinizm,
Dariusz I,
Dariusz I Wielki,
Demokracja,
Dorowie,
Dramat,
Drewno (technika),
Dyktator,
Efez,
Egipt,
Etruskowie,
Europa,
Europa Południowo-Wschodnia,
Ezop,
Fenicja,
Fenicjanie,
Filozof,
Filozofia,
Flota,
Fokajczycy,
Francja,
Gaza (Palestyna),
Grecy,
Heraklit,
IV wiek p.n.e.,
Igrzyska nemejskie,
Igrzyska pytyjskie,
Imperium,
Indie,
Indus,
Italia,
Jerozolima,
Jonia,
Jowisz (mitologia),
Juda (kraina),
Kadencja (politologia),
Kambyzes II,
Kapadocja,
Kapitol,
Kartagińczycy,
Kartagina,
Kimmerowie,
Kleistenes,
Knossos,
Kolonia (starożytna Grecja),
Konfucjusz,
Konsul rzymski,
Korfu,
Korsyka,
Korynt,
Krezus,
Krotończycy,
Krym,
Kultura Paracas,
Lidia (kraina),
Magadha,
Majowie,
Marmur,
Marsylia,
Medowie,
Meroe,
Monopol,
Mur obronny,
Nabuchodonozor II,
Nauka,
Niewola babilońska,
Nigeria,
Nok (kultura),
Nubia,
Oliwka (roślina),
Pad (rzeka),
Palestyna,
Periander,
Persowie,
Pizystrat,
Pizystratydzi,
Porsenna,
Prawodawca,
Republika,
Rzym,
Safona,
Scytowie,
Sekcja zwłok,
Siddhartha Gautama,
Solon,
Sparta,
Stadion,
Starożytna Grecja,
Starożytna Persja,
Starożytne Igrzyska Olimpijskie,
Starożytny Egipt,
Starożytny Rzym,
Sybaris,
Tales z Miletu,
Taoizm,
Tarkwiniusz Pyszny,
Teatr,
Tespis,
Trąd,
Tracja,
Tyr (miasto),
Tyran,
Tyrania,
Ukraina,
Urartu,
Urbanizacja,
VIII wiek p.n.e.,
VII wiek p.n.e.,
V wiek p.n.e.,
Wardhamana Mahawira,
Winnica,
Wyspy Jońskie,
Zaratusztra,
Zaratusztrianizm,
Związek Peloponeski,
Ceroplastyka - rodzaj sztuki
rzeźbiarskiej, w której rzeźby wykonywane są w
wosku. Znana już od
starożytności (
Egipt,
Persja,
Grecja,
Italia) gdzie materiał ten był używany m.in. do wykonywania masek portretowych. W okresie
Średniowiecza z wosku rzeźbiono figurki wotywne, o tematyce religijnej i
portrety.
Cyrus II Wielki, zwany także Starszym (ok.
590-
529 p.n.e.), król
Persji z dynastii
Achemenidów, syn króla
Anszanu Kambyzesa I i
medyjskiej księżniczki
Mandane. Zjednoczył w ramach swojego imperium wiele ówczesnych państw i narodów. Znany nie tylko z wielkich osiągnięć militarnych, lecz także z tolerancji i sprawiedliwości. W ciągu niespełna 25 lat swojego panowania Cyrus podbił większość krajów Bliskiego Wschodu z wyjątkiem
Egiptu oraz plemion
Wyżyny Irańskiej.
Igrzyska pytyjskie –
igrzyska panhelleńskie organizowana w
Delfach ku czci boga
Apollina, drugie co do ważności po
igrzyskach olimpijskich wydarzenie o charakterze religijno-sportowym w
starożytnej Grecji.
Starożytna Grecja – cywilizacja, która w
starożytności rozwijała się w południowej części
Półwyspu Bałkańskiego, na wyspach okolicznych mórz (
Egejskiego,
Jońskiego), wybrzeżach
Azji Mniejszej, a później także w innych rejonach
Morza Śródziemnego. W
epoce brązu powstały na tym obszarze wysoko rozwinięte kultury:
minojska na wyspie
Krecie, a w Grecji właściwej
mykeńska, która później zdominowała Kretę. Wraz z końcem epoki brązu nastąpił gwałtowny upadek cywilizacji mykeńskiej i nastały tzw.
wieki ciemne, z których wyłoniła się (ok.
VIII w. p.n.e.) kultura
Grecji archaicznej z ludnością żyjącą w miastach-państwach zwanych polis. Za okres szczytowego rozwoju cywilizacji greckiej uznaje się
okres klasyczny (
V-
IV w. p.n.e.), kiedy to Grecy odepchnęli zagrożenie
perskie, a najpotężniejsze polis (
Ateny,
Sparta,
Teby) toczyły wojny o hegemonię. W drugiej połowie
IV w. p.n.e. dominację nad Grekami uzyskało zhellenizowane
państwo macedońskie, a jego władca -
Aleksander Wielki - podbijając imperium perskie rozprzestrzenił kulturę grecką na ogromne obszary
Azji i zapoczątkował
okres hellenistyczny. W wiekach
II i
I p.n.e. państwa greckie dostały się pod panowanie
imperium rzymskiego.
Zaleukos (I poł.
VII wieku p.n.e.) – władca
Lokrów Epizefiryjskich,
greckiej kolonii w południowej
Italii (
Wielka Grecja); pierwszy prawodawca, którego
starożytni Grecy zachowali w pamięci.
Galera –
okręt o napędzie wiosłowym, często wspomaganym przez żagle. Używany był przede wszystkim na Morzu Śródziemnym od czasów starożytnych (
Egipt,
Fenicja,
Grecja,
Kartagina,
Rzym,
Bizancjum) aż do XIX wieku. Do wiosłowania często wykorzystywano
niewolników, jeńców lub skazańców, zwanych galernikami.
Filozofia starożytna – pierwsza epoka
filozofii zachodu obejmująca dorobek myślicieli antycznej (starożytnej)
Grecji i
Rzymu. Początek filozofii starożytnej datuje się na okres działalności
Talesa z Miletu (koniec
VII w. p.n.e.). Za datę końcową dla filozofii starożytnej przyjmuje się symboliczny kres starożytności (upadek
cesarstwa zachodniorzymskiego w roku
476 r. n.e.) lub zamknięcie
Akademii Platońskiej w 529 r. n.e.
Mandane (ur.
555 p.n.e.) to
medyjska księżniczka, córka króla Medów
Astyagesa i
Aryenis, żona
Kambyzesa I, matka twórcy imperium
perskiego Cyrusa II.
Beocja (
gr. Βοιωτία,Boiotia,
łac. Beotia) –
kraina historyczna w środkowej
starożytnej Grecji między
Zatoką Koryncką a cieśninami
Eubejską i Ewripos. Obecnie Beocja (Viotia) jest
prefekturą w
Republice Greckiej w
regionie administracyjnym Grecja Środkowa, ze stolicą w
Liwadii. Graniczy z nomarchiami
Attyka Zachodnia i
Attyka Wschodnia (region
Attyka) oraz prefekturami
Fokida i
Ftiotyda (Grecja Centralna). Powierzchnia prefektury Beocja wynosi 2952 km², zamieszkuje ją około 130,7 tys. ludzi (stan z
2005 roku).
Niewola babilońska – zwyczajowe określenie wygnania
Żydów z
Judy, trwającego od
587 do
539 roku p.n.e. Termin "niewola" jest nieadekwatny, gdyż
deportowani Żydzi nie byli traktowani jak niewolnicy, a część z nich pełniła wysokie stanowiska urzędnicze zarówno na dworze królów babilońskich, jak i perskich.
Kusz –
starożytna kraina położona na południe od II katarakty
Nilu (obecnie północny
Sudan). Podbita w
XVI-
XIV wieku p.n.e. przez
Egipt (czasy
XVIII dynastii) uległa częściowo kulturze egipskiej. W I tysiącleciu p.n.e. samodzielne królestwo ze stolicą w
Napata, następnie (od
III wiek p.n.e.) w
Meroe.
Punt –
starożytna kraina, o nieznanej dokładnie do dziś lokalizacji. Dobra przywożone z tej krainy do
starożytnego Egiptu w znacznej mierze były przeznaczone dla kapłanów i świątyń, w związku z tym kraina ta zyskała w ówczesnym Egipcie miano "Ziemi Boga".
Epidamnos (obecnie
Durrës) -
kolonia Korkyry na wybrzeżu
iliryjskim. Założona w roku
627 p.n.e.. Za rządów
tyrana Koryntu Periandra miasto zostało podporządkowane Koryntowi.
Ludi saeculares -
rzymskie święto, które było uroczystością na cześć rozpoczęcia nowego wieku.
Igrzyska te swoim pochodzeniem sięgały czasów
etruskich, którym de facto zawdzięczają swoje pochodzenie. Po raz pierwszy miały sie odbyć w roku 509 p.n.e., kiedy wygnano z
Rzymu ostatniego
Tarkwiniusza. Ogólny podział dzielił obrzędy na ludi scenici (igrzyska teatralne) i ludi circenses (igrzyska cyrkowe). Te dwa obrzędy były nazywane ludi honoraria. Igrzyska nie odbywały się cyklicznie dokładnie co 100 lat, lecz wówczas kiedy dany
cesarz uznał za stosowne je urządzić.
Filozofia starożytna – pierwsza epoka
filozofii zachodu obejmująca dorobek myślicieli antycznej (starożytnej)
Grecji i
Rzymu. Początek filozofii starożytnej datuje się na okres działalności
Talesa z Miletu (koniec
VII w. p.n.e.). Za datę końcową dla filozofii starożytnej przyjmuje się symboliczny kres starożytności (upadek
cesarstwa zachodniorzymskiego w roku
476 r. n.e.) lub zamknięcie
Akademii Platońskiej w 529 r. n.e. Z końcem filozofii starożytnej rozpoczyna się okres
filozofii średniowiecznej.
Filozofia starożytna – pierwsza epoka
filozofii zachodu obejmująca dorobek myślicieli antycznej (starożytnej)
Grecji i
Rzymu. Początek filozofii starożytnej datuje się dokładnie, na czas działalności
Talesa z Miletu mającej miejsce w końcu
VII w. p.n.e.. Datę końca filozofii starożytnej jest trudno ustalić, symboliczny kres starożytności (rok
476) ma tu tylko znaczenie orientacyjne. Istnieje bardzo wiele zróżnicowanych koncepcji końca filozofii starożytnej.