Walens

Walens, właściwie Flavius Iulius Valens (ur. 328, zm. 9 sierpnia 378) – cesarz rzymski od 364 roku. Przyrodni brat Walentyniana I, który przekazał mu rządy we wschodniej części cesarstwa. Ingerował w wewnętrzne spory Kościołów na rzecz arianizmu, którego był wyznawcą. Prowadził wojnę z Gotami (367-368), następnie (370-378) walczył z królem perskim Szapurem II, który zajął Armenię. Został zmuszony do przerwania działań wojennych w 378, gdy wśród osiedlonych w prowincjach naddunajskich Wizygotów wybuchło powstanie. Zginął w przegranej z nimi bitwie pod Adrianopolem.

Ostrogoci, Goci wschodni lub Greutungowie (dosł. "ludzie stepu") – jedno z plemion germańskich. W 378 r. n.e. Ostrogoci wspomogli Wizygotów w bitwie pod Adrianopolem, w wyniku której zginął cesarz rzymski Walens. Nowy cesarz zgodził się na zamieszkanie przez Ostrogotów Dacji i Mezji pod warunkiem, że nie będą nękać Konstantynopola.

Dynastia teodozjańska – dynastia panująca w Cesarstwie Bizantyńskim w latach 379–457 i w zachodniej części cesarstwa rzymskiego do roku 455. Założycielem dynastii był Teodozjusz I Wielki. Był on synem wybitnego wodza z Hiszpanii straconego w niejasnych okolicznościach w 376 roku, został cesarzem w wyniku śmierci swego poprzednika, Walensa, w bitwie pod Adrianopolem w 378 roku podczas wojny ze zbuntowanymi Gotami w Tracji. Gracjan, cesarz Zachodu, mianował w 379 roku Teodozjusza augustem Wschodu. Z panowanie tej dynastii łączy się ostateczny podział cesarstwa rzymskiego na zachodnie i wschodnie (bizantyńskie) w roku 395.

Filip I Arab (ur. 204, zm. 249) Marcus Iulius Philippus, cesarz rzymski od 244 do 249. Urodzony w miejscowości Szahbaa w Syrii, prawdopodobnie wywodził się z rodu al-Azd. Panował jako Imperator Caesar Marcus Iulius Philippus Augustus. Jako dowódca gwardii Gordiana III oskarżany był przez późniejszych historyków o zamordowanie poprzednika. Brak jednak źródeł, które fakt ten by potwierdzały. Po śmierci Gordiana nie był w stanie walczyć dalej z Persami i zawarł kompromisowy pokój z królem królów Szapurem I, na mocy którego Cesarstwo utrzymało Górną Mezopotamię, ale zrzekło się Wielkiej Armenii. W 247 roku dopuścił do współrządów swego syna, Filipa II (Marcus Iulius Severus Philippus Caesar). Za czasów jego panowania, w 248 roku, odbyły się wielkie uroczystości z okazji tysiąclecia państwa rzymskiego (752 p.n.e. - 248 n.e.).

Powstanie Arduina wybuchło w 1002 roku w Lombardii. Skierowane było przeciwko cesarzowi Świętego Cesarstwa Rzymskiego Ottonowi III, który ogłosił się królem Lombardii.

Makrian Młodszy, Titus Fulvius Iunius Macrianus, Macrianus Minor (?–261) – syn Fulviusa Macrianusa, cesarz rzymski, uzurpator na wschodzie. Po przegranej bitwie i schwytaniu przez Persów Waleriana, został 17 września 260 roku wybrany przez wojsko cesarzem (wspólnie z Quietusem). Wraz z ojcem stracił życie po przegranej bitwie w Tracji w 261 roku, gdzie pokonał ich Aureolus – utalentowany generał cesarza Galiena.

Walentynian II, Flavius Valentinianus, Valentinian II (ur. 371, zm. 15 maja 392) - syn Walentyniana I i jego drugiej żony - Justiny. Był cesarzem Wschodniego Cesarstwa Rzymskiego od 375 roku (miał wtedy jedynie 4 lata) i współrządził ze swoim przyrodnim bratem - Gracjanem (miał 17 lat).

Pełną suwerreność Kambodża uzyskała w 1954 po konferencji w Genewie. Sihanouk był królem, rok później abdykował na rzecz swojego ojca Norodom Suramarita który został królem. Sihanouk jako przywódca partii Ludowo-Socjalistycznej został wybrany na premiera. Główne wysiłki skierowano na budowę infrastruktury z zagraniczną pomocą, powstał przemysł i rozwijano rolnictwo. Prowadził politykę neutralności ale złe były stosunki z sąsiadmi z Wietnamem Południowym i z Tajlandią spór graniczny. Doszło do zerwania stosunków z tymi krajami. Z czasem stosunki z USA pogorszały się, natomiast stosunki ocieplały się z Chinami i Północnym Wietnamem. W 1960 król Norodom Suramarit zmarł, głową państwa ponownie został Sihanouk. W 1962 wszyscy deputowani należeli do partii Ludowo-Socjalistycznej Sihanouka. Lon Nol został premierem, tłumił on powstania chłopskie i lewicowych intelektualistów. To spowodowało powstanie ruchu Czerwonych Khmerów. Nasilała się działalność zbrojna tego ruchu. Lon Nol ustąpił z funkcji premiera. W 1970 roku Sihanouk został obalony przez zamach, dokonał go proamerykański generał Lon Nol. Który ustanowił Republikę Khmerów.

Monarchia Habsburgów – nazwa określająca związek państw będących w unii personalnej, którego władca z rodziny Habsburgów był jednocześnie arcyksięciem Austrii, królem Czech, królem Węgier oraz władcą podległych im księstw. Związek istniał w latach 1526–1804. Część państw Monarchii Habsburgów należało do Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, a jako król Czech, władca monarchii był elektorem przy elekcji króla Niemiec (który następnie był intronizowany na Cesarza). Zazwyczaj władca Monarchii został wybierany na Cesarza Narodu Niemieckiego. Monarchia Habsburgów została przekształcona w Cesarstwo Austriackie 11 sierpnia 1804 r., a następnie dwucesarz Franciszek II Habsburg rozwiązał Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego.

Gaius Iulius Priscus - żołnierz gwardii pretoriańskiej za czasów cesarza rzymskiego Gordiana III. Był bratem Filipa Araba. Gdy ten został cesarzem (244), mianował Pryskusa prefektem Mezopotamii oraz rektorem Wschodu (czyli zastępcą cesarza na wschodnich rubieżach państwa). Na podległych sobie terenach Pryskus stosował twardy ucisk finansowy, co wywołało rebelie w Kapadocji (cesarzem obwołał się tam Jotapian) i Syrii (cesarzem obwołał się Uranius Antoninus). Gdy w 249 roku Filip Arab zginął w bitwie z Decjuszem, Pryskus przejął władzę w kilku wschodnich prowincjach, ogłosił się tam cesarzem i sprzymierzył się przeciwko Decjuszowi z Gotami. Zginął najprawdopodobniej podczas panowania Treboniana Gallusa (251-253).

Walerian, łac. Publius Licinius Valerianus, Imperator Caesar Publius Licinius Valerianus Augustus (ur. ok. 193/200, zm. po 262) - cesarz rzymski w latach 253-260, zwany też Walerianem Starszym. Pochodził z senatorskiego rodu z Etrurii. W roku 230 został konsulem Aleksandra Sewera. W 238 roku stanął po stronie Gordiana podczas rebelii przeciwko Maksyminowi Trakowi i został wpływowym senatorem. Cesarz Decjusz powierzył Walerianowi zarządzanie imperium, podczas cesarskich kampanii wojennych nad Dunajem. W czasie jednej z kampanii Decjusza przeciw Gotom, Walerian stłumił antycesarską rebelię Juliusza Walensa Licjanusza. Podczas rebelii Emiliana przeciwko Trebonianowi Gallusowi opowiedział się za prawowitym cesarzem, któremu szedł na pomoc. Na wieść o zamachu na Treboniana w sierpniu 253 wrócił do nadreńskiej Recji. W 253 roku legioniści obwołali 58-letniego Waleriana cesarzem. Do starcia Waleriana z Emilianem nie doszło, ponieważ ten drugi zginął z rąk swoich żołnierzy, którzy przeszli na stronę Waleriana. Pod koniec 253 roku senat potwierdził wybór Waleriana na imperatora. Walerian wyznaczył swojego syna Galiena na współcesarza odpowiadającego za zachodnią część imperium. W 257 i 258 r. Walerian rozpoczął prześladowania chrześcijan, których działalność uważał za zbrodniczą i występną wobec rzymskiej religii. Walerian i Galien prowadzili liczne wojny z Frankami, Gotami, Alamanami i Persami.

Po śmierci Włodzimierza Wielkiego między jego następcami wybuchły walki o władzę zwierzchnią. Wielkim księciem kijowskim był Świętopełk. Jarosław, nazwany później Mądrym, panował w Nowogrodzie Wielkim, Mścisław – w Tmutarakaniu. W 1019 roku Jarosław zajął Kijów, rozbiwszy wojska swego brata nad Altą. W 1024 roku, gdy był zajęty tłumieniem powstania suzdalskiego, na jego ziemie najechał Mścisław na czele wojsk rusko-kaukaskich. Po przegranej bitwie pod Listwicą Jarosław był zmuszony zgodzić się na podział Rusi. Na mocy pokoju z 1026 roku Mścisław otrzymał ziemie, położone na lewym brzegu Dniepru z głównymi grodami Czernihowem i Perejasławiem. W 1036 roku Mścisław zmarł, nie pozostawiwszy następcy. Jego ziemie powróciły pod władzę Kijowa.

Walerian, łac. Publius Licinius Valerianus, Imperator Caesar Publius Licinius Valerianus Augustus (ur. ok. 193/200, zm. po 262) - cesarz rzymski w latach 253-260, zwany też Walerianem Starszym. Pochodził z senatorskiego rodu z Etrurii. W roku 230 został konsulem Aleksandra Sewera. W 238 roku stanął po stronie Gordiana podczas rebelii przeciwko Maksyminowi Trakowi i został wpływowym senatorem. Cesarz Decjusz powierzył Walerianowi zarządzanie imperium, podczas cesarskich kampanii wojennych nad Dunajem. W czasie jednej z kampanii Decjusza przeciw Gotom, Walerian stłumił antycesarską rebelię Juliusza Walensa Licjanusza. Podczas rebelii Emiliana przeciwko Trebonianowi Gallusowi opowiedział się za prawowitym cesarzem, któremu szedł na pomoc. Na wieść o zamachu na Treboniana w sierpniu 253 wrócił do nadreńskiej Recji. W 253 roku legioniści obwołali 58-letniego Waleriana cesarzem. Do starcia Waleriana z Emilianem nie doszło, ponieważ ten drugi zginął z rąk swoich żołnierzy, którzy przeszli na stronę Waleriana. Pod koniec 253 roku senat potwierdził wybór Waleriana na imperatora. Walerian wyznaczył swojego syna Galiena na współcesarza odpowiadającego za zachodnią część imperium. W 257 i 258 r. Walerian rozpoczął prześladowania chrześcijan, których działalność uważał za zbrodniczą i występną wobec rzymskiej religii. Walerian i Galien prowadzili liczne wojny z Frankami, Gotami, Alamanami i Persami.

Martynian, Sextus Marcius Martinianus (zm. prawdop. 325) – cesarz rzymski od lipca do 18 września 324. Początkowo magister officiorum cesarza Licyniusza. Po przegranej bitwie pod Adrianopolem 3 czerwca 324 roku mianowany został przez Licyniusza współcesarzem (Augustus) i wysłany do Lampsacus, aby opóźnić nadciągającą z Tracji armię Konstantyna. Wojska Licyniusza poniosły jednak mimo tego 18 września 324 kolejną klęskę pod Chryzopolis koło Chalcedonu. Nie później niż w 325 roku Licyniusz i Martynian zostali straceni z rozkazu Konstantyna.

Wczesne średniowiecze – okres średniowiecza, trwający od końca V do połowy (lub końca) XI wieku. Powszechnie za początek okresu uważa się detronizację Romulusa Augustulusa w 476, ostatniego cesarza cesarstwa zachodniorzymskiego. Mniej zwolenników mają: klęska cesarza Walensa pod Adrianopolem w 378 roku lub początek rządów Teodozjusza Wielkiego na Zachodzie (394). Za koniec dość powszechnie obiera się rok 1000, ta data, nie związana z żadnym konkretnym wydarzeniem, symbolizuje proces przemian zapoczątkowany w czasach karolińskich (rozwój feudalizmu, odrodzenie Kościoła), a rozpoczynających nową epokę pełnego średniowiecza.

Jowian, właściwie Flavius Iovianus (ok. 331 - 17 lutego 364), cesarz rzymski (27 czerwca 363 do 17 lutego 364). Panował jako Imperator Caesar Flavius Iovianus Augustus.

Maria del Carmen Viel Ferrando (ur. 27 listopada 1893 w Sueca, zm. 4 listopada 1936) – błogosławiona Kościoła katolickiego. Prowadziła działalność społeczną, a następnie została członkiem Akcji Katolickiej. Aresztowano ją podczas wojny domowej w Hiszpanii. W więzieniu okrutnie ją torturowano, a następnie została stracona przez rozstrzelanie w nocy 4 na 5 listopada 1936 roku. Zmarła mając 42 lata. Beatyfikował ją papież Jan Paweł II w dniu 11 marca 2001 roku.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja