Wielka Trwoga (
franc. Grande peur) francuskie powstanie chłopskie (
20 lipca-
6 sierpnia 1789) przeciwko obciążeniom feudalnym i reżimowi senioralnemu. Odmawiając świadczeń na rzecz seniora, Kościoła i państwa, uzbrojeni chłopi oblegali zamki i opactwa, mordowali
szlachtę, palili archiwa senioralne i usuwali ogrodzenia gruntów. W nocy z
4 na
5 sierpnia rewolta chłopska skłoniła Konstytuantę do zniesienia praw i przywilejów stanowych, w tym świadczeń feudalnych bezpośrednio obciążających chłopów, co dało początek jedności ustrojowej i równości praw.
Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela została uchwalona
26 sierpnia 1789 r. przez
Konstytuantę. Stworzona przez
rewolucję francuską, wywodziła się z
filozoficznych i
politycznych nurtów
Oświecenia i masonerii (
Rousseau,
Wolter,
Diderot,
J. Locke).
Obciążenie zrywające względne -
obciążenie zrywające przypadające na jednostkę szerokości paska włóknistego półproduktu, papieru lub tektury, wyrażone w kiloniutonach na metr (kN/m).
Pielgrzymka Łaski (
ang. Pilgrimage of Grace) –
powstanie narodowe na tle religijnym z
1536 roku zapoczątkowane na północy Anglii. Rewolta ta wybuchła bezpośrednio w proteście przeciwko rozwiązywaniu i niszczeniu klasztorów katolickich przez komisarzy działających z rozkazu
Henryka VIII, ale była również wynikiem niezadowolenia ludności, głównie chłopskiej, rozłamem w
Kościele katolickim dokonanym przez króla i ustanowieniem przez niego
Kościoła anglikańskiego.
Wzornik do obciągania używany jest do plastycznego kształtowania blachy na maszynach zwanych
obciągarkami. W czasie obciągania następuje przekroczenie
granicy plastyczności kształtowanej blachy. Ponieważ nie występuje zjawisko odprężenia, wzornik do obciągania może być wykonany dokładnie zgodnie z kształtem i wymiarami gotowego wyrobu. Im gładsza powierzchnia wzornika, tym obciąganie jest łatwiejsze. W celu zmniejszenia tarcia używane są różne
smary. Wzorniki do obciągania wykonuje się z:
Obciąganie - metoda plastycznego kształtowania blach na maszynach zwanych
obciągarkami. Obciąganie było stosowane pierwotnie w przemyśle lotniczym jako metoda kształtowania metalowych elementów pokryć samolotów. Obecnie metoda ta jest stosowana również w przemyśle samochodowym i okrętowym.
Tajemnica oświadczeń majątkowych - termin
prawniczy wprowadzony
ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne.
21 postulatów MKS - lista postulatów ogłoszonych
17 sierpnia 1980 przez
Międzyzakładowy Komitet Strajkowy. Listę otwierało żądanie utworzenia wolnych
związków zawodowych. Pozostałe dotyczyły przestrzegania konstytucyjnych praw i wolności, zniesienia przywilejów partyjnych oraz poprawy warunków bytowych społeczeństwa.
Estymator regresyjny prosty i złożony to estymatory zgodne, ale obciążone. Obciążenie estymatora prostego maleje wraz ze wzrostem liczby nh losowań w warstwie. Natomiast w przypadku estymatora regresyjnego złożonego, obciążenie maleje wraz ze wzrostem liczebności
próby. Przy próbie dużej (n>100) obciążenie estymatora jest nieistotne.
Ogród Doświadczeń im. Stanisława Lema w Krakowie (potocznie: "Krakowski Ogród Doświadczeń") – park edukacyjny powstały w
2007 roku w Krakowie. Park znajduje się na terenie
Parku Lotników i zajmuje powierzchnię 6 ha. Został zaprojektowany przez biuro architektoniczne Ingarden&Ewy.
Prawo nieodpowiednie (ius non responsivum) - średniowieczny przywilej polskiej
szlachty (rycerstwa, możnych), dzięki któremu nie podlegała
sądownictwu kasztelańskiemu, lecz bezpośrednio sądowi książęcemu. Początkowo (od poł XIII w.) spod władzy sądowej kasztelana wyjęci byli tylko możnowładcy. W początkach XIV w. prawo nieodpowienie rozciągnięto na ogół rycerstwa, co było wyrazem tworzenia się jednolitego
stanu szlacheckiego.
Prawo Wolffa to teoria stworzona przez niemieckiego chirurga i anatoma Juliusa Wolffa w XIX wieku, która głosi, że kości u zdrowego człowieka lub zwierzęcia mają zdolność przystosowywania się do obciążeń. Jeśli kość będzie poddawana obciążeniu, po pewnym czasie stanie się silniejsza.
Obciąganie – obróbka
ściernicy mająca na celu nadanie jej odpowiedniego profilu oraz przywrócenie własności
skrawnych. Ściernice konwencjonalne obciąga się najczęściej przy pomocy narzędzi
diamentowych, rzadziej
stalowych czy
żeliwnych.
Złota wolność szlachecka – potoczne określenie swobód, praw i przywilejów, przysługujących
szlachcie w
Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Nazwa spopularyzowana w
1597 roku.
Wyciąg bankowy – jest dokumentem zbiorczym, przedstawiającym obroty za dany okres na
rachunku bankowym. Zawarta jest w nim informacja o operacjach pieniężnych uznających i obciążających rachunek z dyspozycji właściciela konta lub dyspozycji różnych kontrahentów, księgowania odsetek i prowizji, a także informację o saldzie początkowym i końcowym rachunku.
Prawo rzeczowe - dział
prawa cywilnego regulujący powstanie, treść, zmianę i ustanie prawa własności i innych praw do
rzeczy (w wyjątkowych sytuacjach także nie do rzeczy - np. użytkowanie prawa). Prawo rzeczowe jest prawem bezwzględnym, czyli skutecznym erga omnes - "wobec wszystkich". Charakterystyczne jest również zamknięcie przez ustawodawcę katalogu tych praw - tzw. zasada numerus clausus praw rzeczowych.
Pole Doświadczeń Zmysłowych (niem. Erfahrungsfeld zur Entfaltung der Sinne) – park edukacyjny w Norymberdze, (
Niemcy). Został wybudowany według koncepcji Hugo Kükelhaus. W parku znajdują się liczbe eksponaty dydaktyczne obrazujące prawa fizyki i świata przyrody, których adresatami są nastolatkowie.
Szlachta (z
niem. Geschlecht - ród) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu
rycerskiego w
społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.
Prawo rzeczowe - dział
prawa cywilnego regulujący powstanie, treść, zmianę i ustanie prawa własności i innych praw do
rzeczy (w wyjątkowych sytuacjach także nie do rzeczy - np. użytkowanie prawa). Prawo rzeczowe jest prawem bezwzględnym, czyli skutecznym erga omnes - "wobec wszystkich". Charakterystyczne jest również zamknięcie przez ustawodawcę katalogu tych praw - tzw. zasada numerus clausus praw rzeczowych.
Pariagium (sł. łacińskie, fr. Paréage) w prawie feudalnym umowa stowarzyszenia dwóch lub większej liczby feudałów, rycerzy, obcokrajowców lub duchownych zapewniająca wszystkim równość praw do pożytków ze wspólnie posiadanego terenu np. prowincji, wyspy, zwykle połączona z podziałem stref wpływu i ustaleniem kto za co ponosi koszty (np. podatki) i za co odpowiada. Mimo wewnętrznego podziału, na zewnątrz pariagium występuje jako całość. Przykładami pariagium może być:
Dziennik Praw Państwa Polskiego (1918-1919) - dziennik urzędowy
Rady Regencyjnej, wcześniej ukazujący się pod nazwą
Dziennik Praw Królestwa Polskiego (1918), od nr-u 16 z 8 listopada 1918 r. wydawany był pod zmienioną nazwą. Pod tym tytułem dziennik urzędowy ukazywał się do nr-u 65 z 14 sierpnia 1919 r. Od nr-u 66 z 16 sierpnia 1919 r. wydawany był pod tytułem
Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W zeszycie nr 66 ogłoszono ustawę z dnia 31 lipca 1919 r. w sprawie wydawania Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W okresie 1918 - 1919 stosowana była jednolita ciągła numeracja zeszytów dziennika. W okresie tym wydano 98 zeszytów. Jednolitą numeracje w ramach rocznika wprowadzono od 1920 r.
Obciągacz bomu - to
talia lub równoważne mechanicznie urządzenie hydrauliczne zamocowane między
bomem a stopą
masztu albo w pobliżu. Zapobiega podnoszeniu bomu przez
żagiel i w ten sposób umożliwia redukcję skrętu żagla oraz nieznacznie zmniejsza obciążenie
talii bomu. Hydrauliczny obciągacz bomu (albo stały, wykonany przy użyciu teleskopu z najczęściej metalowych rurek) może także poza zasadniczą funkcją podtrzymywać bom (czyli zastępować
topenantę).