Województwo kaliskie - I Rzeczpospolita

Bitwa pod Oryninem rozegrała się 28 września 1618 roku pomiędzy wojskami polskimi, a tatarskimi pod Oryninem w województwie podolskim, niedaleko Kamieńca. Po jednym dniu walk Tatarzy, korzystając z rozbicia na wiele obozów i braku jednolitego dowództwa w armii koronnej, ominęli ją i rozpoczęli grabież ziem Rzeczpospolitej, pozostawionej bez obrony. W rezultacie województwo podolskie, ruskie, bracławskie i wołyńskie zostały splądrowane.

Urzędy fikcyjne w I Rzeczypospolitej – urzędy w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, które istniały, mimo że przestały istnieć ich realne desygnaty. Dotyczyło to przede wszystkim urzędów odnoszących się do terytoriów utraconych przez Rzeczpospolitą w XVII wieku. W 1660 przestały istnieć województwa wendeńskie, parnawskie i dorpackie, a w 1667 r. smoleńskie i czernihowskie, mimo to do końca Rzeczypospolitej istniała ich administracja, wydawano przywileje i nominacje obejmujące całą hierarchię urzędów ziemskich wymienionych województw.

Województwo ruskie – województwo Korony Królestwa Polskiego, część prowincji Małopolska, jednostka administracyjna Królestwa Polskiego w okresie I Rzeczypospolitej, istniejąca w latach 1434-1772. Województwo powstało na mocy przywileju króla Władysława II Jagiełły. Wszystkie województwa polsko-litewskie mają swe źródło w nadaniu w 1347 przez Kazimierza Wielkiego osobnych statutów występujących w historiografii pod wspólną nazwą "statuty wiślicko-piotrkowskie" dla Wielkopolski i Małopolski, a jeszcze głębsze – w rozbiciu dzielnicowym. Po unii lubelskiej Rzeczpospolita Obojga Narodów dzieliła się na województwa wchodzące w skład prowincji małopolskiej, wielkopolskiej oraz prowincji litewskiej.

Województwo nowogródzkie – województwo Wielkiego Księstwa Litewskiego, utworzone w 1507, wchodziło w skład Rzeczypospolitej Obojga Narodów od 1569.

Województwo bracławskie – województwo I Rzeczypospolitej, część Małopolski. Utworzone w 1566, na sejmie w Lublinie w roku 1569 przyłączone do Korony. Stolicą był Bracław, jednak później nieformalną siedzibą wojewodów stała się Winnica. Pierwszym wojewodą został Roman Sanguszko. W 1589 r. nadano województwu herb - na czerwonym krzyżu błękitna tarcza ze złotym półksiężycem. Województwo było podzielone na 2 powiaty: winnicki i bracławski (składający się z dwóch obwodów: bracławskiego i zwinogrodzkiego). Województwo bracławskie miało dwóch senatorów większych: wojewodę i kasztelana bracławskich: posłów na sejm wybierało sześciu, to jest po dwóch z powiatu, utrzymując nominalnie, choć nie faktycznie, istnienie powiatu zwinogrodzkiego. Województwo bracławskie leżało na Podolu ukrainnym [1], w odróżnieniu od Podola właściwego, które obejmowało województwo podolskie. Sejm Wielki utworzył formalnie w 1791 czwarty powiat nadbohski jednak z powodu wojny z Rosją i rozbiorów decyzji nie wprowadzono w życie.

Kasztelanowie brzeskolitewscy (k. brzescy, k. brześciańscy, k. brzescy litewscy) - kasztelanowie województwa brzeskolitewskiego I Rzeczypospolitej, senatorowie reprezentujący Wielkie Księstwo Litewskie. Kasztelan brzeskolitewski w hierarchii urzędów Rzeczypospolitej Obojga Narodów zajmował pozycję za kasztelanem rawskim a przed kasztelanem chełmińskim i był zaliczany do kasztelanów większych ("krzesłowych").

Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i klasztor bernardynów w Kole – późnogotycki i późnobarokowy kompleks z XV i XVIII wieku. Powstał z fundacji księżnej Anny Sochaczewskiej. Od XV wieku do 1716 r. w klasztornym refektarzu odbywały się sejmiki ziemskie szlachty wielkopolskiej.

Herb województwa kaliskiego, herb ziemski, pierwotny herb Wielkopolski właściwej (województwa kaliskiego i poznańskiego), element herbu Korony Królestwa Polskiego 1386–1501, herb województwa kaliskiego 1314–1793, departamentu kaliskiego 1807–1815, województwa kaliskiego 1816–1837, guberni kaliskiej 1837–1844, element herbu guberni warszawskiej 1844–1869, element herbu województwa poznańskiego 1945–1975, herb województwa kaliskiego 1975–1998; herb Kaliskiego i Wielkopolski Wschodniej.

Województwo czernihowskie – województwo Korony I Rzeczypospolitej, część Małopolski, leżało w północnej części kresów wschodnich Korony. Należało razem z województwem kijowskim i bracławskim do terytorium nazywanego od XV w. Ukrainą (ziemie leżące u krańców Rzeczypospolitej). Stolicą i głównym miastem województwa był Czernihów. Do Rzeczypospolitej ziemie te należały tylko ok. 50 lat w XVII w., z tego jako województwo 33 lata.

Powiat nieświeski - powiat w województwie nowogródzkim I Rzeczypospolitej. W odrodzonej Polsce był częścią województwa nowogrodzkiego. Jego stolicą był Nieśwież. W skład powiatu wchodziło 10 gmin i 3 miasta.

Herb województwa bracławskiego został ustanowiony w konstytucji ustanawiającej Trybunał dla województw wołyńskiego i bracławskiego, określając go jako "półmiesiąca a krzyż".

Departament poznański (niem. Kriegs-und Domänen Kammerdepartament Posen) – jednostka administracyjna Prus Południowych ze stolicą w Poznaniu, utworzona zarządzeniem gabinetowym króla Prus z dnia 7 kwietnia 1793 r. z ziem zagarniętych w wyniku II rozbioru Polski. Departament był podzielony na 17 powiatów. Miasta tworzyły osobne jednostki administracyjne wydzielone terytorialnie i administracyjnie z powiatów, było ich 129. W związku z przyłączeniem do prowincji części ziem zagarniętych w trakcie III rozbioru i utworzeniem departamentu kaliskiego, powierzchnię departamentu zmniejszono. Obejmował wtedy dawne województwa poznańskie, gnieźnieńskie, część województwa kaliskiego położoną na prawym brzegu Warty i Kujawy. Zajmował powierzchnię 22 978 km². W 1807 został przekształcony w departament poznański Księstwa Warszawskiego.

Województwo sandomierskie – województwo, część Małopolski, jednostka administracyjna w okresie I Rzeczypospolitej oraz później, w pierwszym okresie istnienia Królestwa Kongresowego. Na północy graniczyło ono z Mazowszem i Wielkim Księstwem Litewskim (z tą jego częścią, którą zwano Podlasiem – od sąsiedztwa Lachów). Od wschodu sąsiadowało ono z Rusią Czerwoną. Na zachodzie Pilica stanowiła granicę z województwem łęczyckim i sieradzkim, zaś na południowym zachodzie znajdowało się województwo krakowskie.

Ostoja (Hostoja, Mościc, Ostojczyk) - polski herb szlachecki, noszący zawołania Hostoja i Ostoja. Występował głównie w ziemi krakowskiej, sandomierskiej, lubelskiej, łęczyckiej, sieradzkiej, poznańskiej, a także na Rusi, Prusach Królewskich. Mimo, że Ostojczykowie nie byli reprezentowani w Horodle, herb pojawił się też na Litwie i Białorusi po 1413.

Województwo toruńskie - zostało utworzone (wraz z królewieckim, gdańskim i elbląskim) przez Kazimierza IV Jagiellończyka po inkorporacji Prus do Korony Polskiej w 1454 r.

Środa Wielkopolska (do 1968 Środa) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie średzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Środa Wielkopolska. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

Województwo łęczyckie utworzył Władysław I Łokietek po przyłączeniu księstwa łęczyckiego do Korony. Senatorów miało 5, to jest większych 2: wojewoda i kasztelan łęczyccy, mniejszych 3, kasztelanowie: brzeziński, inowłodzki i konarski. Dzieliło się na trzy powiaty: łęczycki, brzeziński i orłowski. Tradycje o istnieniu powiatu inowłodzkiego są błędne. Miastem sejmikowym była Łęczyca, gdzie obierano na sejmy posłów 4, a deputatów trybunalskich 2. Herb województwa przedstawiał pół lwa czerwonego na białym polu i pół orła białego w czerwonym polu, zwróconych do siebie grzbietami uwieńczonych jedną koroną. Mundur sejmowy tego województwa był ten sam co sieradzkiego i gnieźnieńskiego, t.j. kontusz karmazynowy, wyłogi granatowe i żupan biały.

Herb województwa wołyńskiego został ustanowiony w Przywileju o przywróceniu Ziemi Wołyńskiej do Królestwa Polskiego w 1569 r. W punkcie 10. postanowiono aby przy dawnym znaku (srebrnym krzyżu w czerwonym polu) używano Orła Białego - herbu Królestwa Polskiego. W konstytucji ustanawiającej Trybunał dla województw wołyńskiego i bracławskiego uszczegółowiono, że herbem województwa jest krzyż a na krzyżu orzeł.

Województwo środkowopolskie (wschodniowielkopolskie) – nieistniejące (proponowane) województwo w Polsce, częściowo pokrywające się z istniejącymi od 1975 województwami: kaliskim, konińskim i sieradzkim.

Powiat piltyński (ziemia piltyńska łac. Districtus Regii Piltensis) - część Księstwa Zadźwińskiego, formalnie należał do województwa wendeńskiego, następnie inflanckiego, w rzeczywistości jednak posiadał znaczną autonomię.

Klasztor franciszkanów w Łąkach Bratiańskich – nieistniejący klasztor franciszkanów, który wchodził w skład reformackiej Prowincji Niepokalanego Poczęcia NMP w Prusach i w Wielkim Księstwie Poznańskim, znajdował się na terenie diecezji chełmińskiej, w Łąkach Bratiańskich (obecnie województwo warmińsko-mazurskie).

Romanowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Wielkopolska. Wieś jest siedzibą sołectwa "Romanowo" w którego skład wchodzą również miejscowości Babin, Gajówka i Podgaj.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja