Linki:
Ładunek elektryczny,
Średniowiecze,
Światło,
Żydzi,
Żywioły,
Aborygeni australijscy,
Adi-budda,
Agni,
Akaśa,
Al-Ghazali,
Al-Kindi,
Albert Einstein,
Anaksymander,
Anaksymenes,
Antymateria,
Apeiron (filozofia),
Arabowie,
Arché,
Archimedes,
Aryabhata,
Arystarch z Samos,
Arystoteles,
Astronomia,
Atom,
Atomizm,
Atum,
Bóg,
Bąbel Lokalny,
Bariony,
Bartel Leendert van der Waerden,
Bozon Higgsa,
Bozon W,
Bozon Z,
Bozony cechowania,
Brahma,
Brahman,
Brahmanda,
Buddyzm,
Cambridge University Press,
Cassini-Huygens,
Centymetr,
Chiny,
Christiaan Huygens,
Chrześcijaństwo,
Ciało doskonale czarne,
Ciało niebieskie,
Ciemna energia,
Ciemna materia,
Ciepło,
Coatlicue,
Cywilizacja zachodnia,
Cząstka elementarna,
Częstość występowania pierwiastków we Wszechświecie,
Czas,
Czas snu,
Czasoprzestrzeń,
Demokryt,
Deuter,
Droga Mleczna,
Edmund Halley,
Ekstrapolacja (matematyka),
Elektron,
Empedokles,
Energia (fizyka),
Eter kosmiczny,
Eudoksos z Knidos,
Europa,
Fałszywa próżnia,
Falsyfikacja,
Fantastyka naukowa,
Filozofia,
Filozofia średniowieczna,
Filozofia przedsokratejska,
Finlandia,
Fizyka,
Foton,
Gęstość,
Gęstość krytyczna,
Gaja (mitologia),
Galaktyka,
Geometria euklidesowa,
Giordano Bruno,
Gluon,
Gram,
Grawitacja,
Gromada galaktyk,
Grupa Lokalna Galaktyk,
Gwiazda,
Hekatajos z Miletu,
Hel (pierwiastek),
Heliocentryzm,
Heraklit,
Hierarchia,
Hipoteza rzadkiej Ziemi,
Indie,
Inflacja kosmologiczna,
Isaac Newton,
Islam,
Izotropowość,
Jądro atomowe,
Język angielski,
Jahwe,
Jednorodność (kosmologia),
Judaizm,
Kalevala,
Kalpa,
Kanada (filozof),
Kelwin,
Klaudiusz Ptolemeusz,
Kosmogonia,
Kosmologia,
Kosmologia obserwacyjna,
Kreacjonizm (filozofia),
Krzywizna czasoprzestrzeni,
Kształt Wszechświata,
Kwark,
Lód,
Lepton (mechanika kwantowa),
Leukippos,
Liczba,
Lokalny Obłok Międzygwiazdowy,
Materia (fizyka),
Mechanika kwantowa,
Metafizyka klasyczna,
Metr,
Michael Turner,
Mikołaj Kopernik,
Mikrofale,
Mikrofalowe promieniowanie tła,
Mit,
Mitologia nordycka,
Mitologia sumeryjska,
Model Lambda-CDM,
Model Standardowy,
Moment pędu,
NASA,
Natura,
Nauki ścisłe,
Neutrino,
Neutron,
Nieskończoność,
Nukleosynteza,
Oddziaływania podstawowe,
Oddziaływanie elektromagnetyczne,
Oddziaływanie słabe,
Oddziaływanie silne,
Ogólna teoria względności,
Osobliwość (astronomia),
Pęd (fizyka),
Pangu,
Para wodna,
Paradoks Olbersa,
Paralaksa,
Pitagoras,
Plazma,
Poemat,
Pomiar,
Powstanie i ewolucja Układu Słonecznego,
Prawa fizyki,
Prawa zachowania,
Prawo Gaussa (elektryczność),
Problem horyzontu,
Promieniowanie,
Promieniowanie elektromagnetyczne,
Proton,
Prythiwi,
Przestrzeń (fizyka),
Przestrzeń euklidesowa,
Przestrzeń jednospójna,
Przesunięcie ku czerwieni,
Ptah,
Pustka (astronomia),
Pył,
Równanie Einsteina,
Równanie różniczkowe cząstkowe,
Równoważność masy i energii,
Równowaga termodynamiczna,
Radio,
Ramię Oriona,
Reakcja jądrowa,
Religie abrahamowe,
Rok świetlny,
Rozmaitość topologiczna,
Rzeczywistość,
Słońce,
Saadja ben Josef,
Scientific American,
Seleukos z Seleucji,
Soczewkowanie grawitacyjne,
Stała Plancka,
Stała grawitacji,
Stała kosmologiczna,
Stałe fizyczne,
Starożytna Grecja,
Starożytny Egipt,
Stworzenie świata według Biblii,
Sumerowie,
Supergromada,
Supergromada Lokalna,
Supernowa,
Szereg Fouriera,
Tales z Miletu,
Taoizm,
Tensor metryczny,
Teoria geocentryczna,
Teoria strun,
Tiamat,
Twierdzenie Noether,
Układ Słoneczny,
Włókno (astronomia),
WMAP,
Waju,
Wedy,
Widzialny Wszechświat,
Widzialny wszechświat,
Wiek Wszechświata,
Wielki Wybuch,
Wieloświat,
Wierzenia Azteków,
Wodór,
Woda,
Wszechświat (ujednoznacznienie),
Yin i yang,
Ymir (mitologia),
Zasada antropiczna,
Zasada kopernikańska,
Zasada kosmologiczna,
Zasada zachowania energii,
Zasada zachowania momentu pędu,
Ziemia,
Zwykła materia,
Wszechświat – wszystko, co
fizycznie istnieje: cała
przestrzeń,
czas, wszystkie formy
materii i
energii oraz
prawa fizyki i
stałe fizyczne określające ich zachowanie. Słowo wszechświat może być też używane w innych kontekstach jako synonim słów kosmos (w rozumieniu
filozofii), świat czy
natura. W
naukach ścisłych słowa wszechświat i kosmos są równoważne.
Wszechświat – wszystko, co
fizycznie istnieje: cała
przestrzeń,
czas, wszystkie formy
materii i
energii oraz
prawa fizyki i
stałe fizyczne określające ich zachowanie. Słowo "wszechświat" może być też używane w innych kontekstach, jako synonim słów kosmos (w rozumieniu filozofii), świat czy
Natura. Natomiast w naukach ścisłych słowa wszechświat i kosmos są równoważne.
Widzialny (obserwowalny) Wszechświat - obszar
Wszechświata, wraz ze znajdującą się w nim materią, który jest możliwy do zaobserwowania z
Ziemi w dniu dzisiejszym. Widzialny Wszechświat jest ograniczony z uwagi na fakt, iż światło lub inne sygnały są w stanie dotrzeć do ziemskiego obserwatora z okresu nie wcześniejszego od początku
Wielkiego Wybuchu.
Widzialny (obserwowalny) Wszechświat – obszar
Wszechświata, wraz ze znajdującą się w nim materią, który jest możliwy do zaobserwowania z
Ziemi w dniu dzisiejszym. Widzialny Wszechświat jest ograniczony z uwagi na fakt, iż światło lub inne sygnały są w stanie dotrzeć do ziemskiego obserwatora z okresu nie wcześniejszego od początku
Wielkiego Wybuchu.
Kosmologia (z gr. kósmos - porządek, wszechświat oraz lógos - słowo, nauka) może być definiowana w najszerszym znaczeniu jako
nauka (w znaczeniu wiedzy, a nie tylko w rozumieniu współczesnej nauki) o ogólnie pojętym kosmosie. W ściśle naukowym aspekcie jest wynikiem poszukiwania odpowiedzi na pytanie o strukturę i ewolucję
Wszechświata. Natomiast pochodzenie Wszechświata, choć bywa przedstawiane jako ściśle związane z kosmologią, w rzeczywistości jest obszarem zainteresowania
kosmogonii, a nie kosmologii.
Wszechświat (lub Kosmos, ang. Space; w
USA wydany pod nazwą Hyperspace) - wyprodukowany w
2001 roku przez
BBC brytyjski serial dokumentalny poświęcony szeroko pojmowanej tematyce
kosmosu. Narratorem serii jest aktor
Sam Neill.
Wielki Wybuch (
ang. Big Bang) – model ewolucji
Wszechświata uznawany za najbardziej prawdopodobny. Według tego modelu ok. 13,75 (±0,11) mld lat temu dokonał się Wielki Wybuch – z bardzo
gęstej i
gorącej osobliwości początkowej wyłonił się
Wszechświat (
przestrzeń,
czas,
materia,
energia i
oddziaływania).
Wajkhari ( Mowa cielesna ) - jedna z rodzajów mowy w systemie filozoficznym Śri Widji, której naturą jest 36 pierwiastków
ontycznych tworzących
wszechświat (
tattwy ). Tattwy wszechświata wajkhari podzielone są na trzy grupy.
Wszechświat (lub Kosmos, ang. Space; w
USA wydany pod nazwą Hyperspace) - wyprodukowany w
2001 roku przez
BBC brytyjski serial dokumentalny poświęcony szeroko pojmowanej tematyce
kosmosu. Narratorem serii jest aktor
Sam Neill.
Vi veri universum vivus vici –
łacińska sentencja tłumaczona jako Siłą prawdy, Ja, człowiek żyjący, podbiłem Wszechświat. Zapisywana również Vi veri veniversum vivus vici. Słowo "Veniversum" w łacinie nie występuje, prawidłowo zapisane słowo "wszechświat" to "vniversum", ponieważ nie rozróżniane początkowo były litery "V" i "U".
Stała kosmologiczna Λ – jest to człon, który można dodać do równania
pola w
ogólnej teorii względności Einsteina. Jest ona niezależna od
czasu i
przestrzeni.
Stałą tę wprowadził Einstein, który był przekonany o statycznym
Wszechświecie (zobacz też:
model kosmologiczny). Jednakże odkrycie rozszerzającego się Wszechświata kwestionowało wprowadzenie tej stałej, jak również w samej konstrukcji teorii względności taki dodatek był sztuczny. Sam Einstein wprowadzenie tej stałej nazwał największą pomyłką swojego życia.
Linga - termin z metafizyki hinduizmu. W najstarszych
tekstach śiwaizmu linga obrazowana jest jako
Pierwotne Kosmiczne Jajo z którego powstaje cały
wszechświat i wszystkie stworzenia. Kamienny hinduistyczny lingam to najczęściej obiekt kultu boga Śiwy czyli
śiwalingam.
Zasada kosmologiczna –
postulat mówiący, że
Wszechświat dla dowolnie położonego obserwatora wygląda podobnie, a uśrednione parametry go charakteryzujące są wszędzie takie same. Konsekwencją zasady kosmologicznej jest m.in.
jednorodność i
izotropowość w dużych skalach przestrzennych.
Na potrzeby seriali
Gwiezdne Wrota oraz
Gwiezdne wrota: Atlantyda i
Gwiezdne wrota: Wszechświat zostały wymyślone fikcyjne urządzenia wykorzystywane przez bohaterów do różnych celów.
Problem płaskości - problem wyjaśniony przez
teorię inflacji kosmologicznej, związany z
kształtem przestrzeni. Przez kilka ostatnich dziesięcioleci obliczono, że gęstość materii we Wszechświecie bliska jest
wartości krytycznej, która określa zerową krzywiznę przestrzeni (płaszczyznę), a co za tym idzie - przestrzeń nie wykazuje znacznej krzywizny. Problem ten porusza również kwestię jak niewielkie odchylenie od wartości krytycznej wpłynęłoby na obecny obserwowalny Wszechświat. Z obliczeń wynika, że gdyby tuż po
Wielkim Wybuchu gęstość materii/energii wynosiła 99,99% wartości krytycznej, w chwili obecnej wynosiłaby jedynie 10% tej wartości, a zatem przestrzeń charakteryzowałaby się globalnie znaczną krzywizną.
Kreacjonizm filozoficzny, u niektórych autorów występuje też forma kreatyzm - pogląd wedle którego
świat został stworzony przez
Boga z niczego:
łac. creatio ex nihilo.
Kreacjonizm filozoficzny, u niektórych autorów występuje też forma kreatyzm - pogląd, wedle którego
świat został stworzony przez
Boga z niczego:
łac. creatio ex nihilo.
Antropologia filozoficzna (filozofia człowieka) − dział
filozofii zajmujący się kwestiami
natury człowieka, jego
bytem osobowym, działalnością, wyjaśnieniem jego miejsca we
wszechświecie,
przyrodzie i społeczeństwie.