Wyżyna Mongolska

Wyżyna Mongolska - wyżyna w środkowej Azji na terytorium Mongolii i północnych Chin. Na wschodzie graniczy z Wielkim Chinganem, na południu z górami Qilian Shan, na zachodzie z kotlinami Kaszgarską i Dżungarską, a na północy z górami południowej Syberii. Jej powierzchnia wynosi około 3 mln km².

Wyżyna Nadzowska (ukr.: Приазовська височина, Pryazowśka wysoczyna) – wyżyna na południowym wschodzie Ukrainy, na północ od Morza Azowskiego. Na północy graniczy z Niziną Naddnieprzańską, na północnym wschodzie z Wyżyną Doniecką, na południu i zachodzie z Niziną Czarnomorską. Najwyższy punkt, Mohyła-Belmak, osiąga 324 m n.p.m. Wyżyna nachylona jest z północy (średnio 200–230 m n.p.m.) na południe (50–100 m n.p.m.). Stanowi krawędź krystalicznego fundamentu przykrytego lessem. Pierwotna szata roślinna zachowała się w formie resztek stepu.

Datong Shan (chin.: 大通山; pinyin: Dàtōng Shān) – pasmo górskie w środkowo-północnych Chinach, część gór Qilian Shan, o długości ok. 170 km i wysokości do 5230 m. Otaczają od północy kotlinę jeziora Kuku-nor, które zasilane jest przez liczne rzeki mające swoje źródła w Datong Shan. W górach występują nieliczne lodowce.

Kotlina Cajdamska, Cajdam (chin. Qaidam Pendi) - bezodpływowa kotlina tektoniczna w północno-wschodniej części Wyżyny Tybetańskiej, w zachodnich Chinach, otoczona górami: Altun Shan, Qilian Shan i Kunlun. Północna część kotliny jest pagórkowata, natomiast część południowa przechodzi w równinę. Z otaczających gór ku centrum doliny spływają niewielkie rzeki do bezodpływowych, słonych jezior. W kotlinie występuje głównie roślinność półpustynna lub stepowa.

Równina Wschodniomongolska (chin.: 内蒙古高原; pinyin: Nèimēnggǔ Gāoyuán; mong.: Mongolyn Dornod tal) - rozległe pasmo wyżyn w północnych Chinach i południowo-wschodniej Mongolii, stanowiące przedłużenie Wyżyny Mongolskiej. Rozciąga się od gór Wielki Chingan na wschodzie, do wyżyny Alashan Gaoyuan na zachodzie oraz od gór Daqing Shan i Damaqun Shan na południu, do granicy chińsko-mongolskiej na północy.

Wyżyna Junnan-Kuejczou (Yungui Gaoyuan) – wyżyna w południowo-wschodnich Chinach (prowincje Junnan i Kuejczou), ograniczona rzeką Jangcy na północy, Górami Południowochińskimi na wschodzie, wybrzeżem Zatoki Tonkińskiej na południu oraz Hengduan Shan na zachodzie. Pod względem genetycznym stanowi przedłużenie Wyżyny Tybetańskiej. Powierzchnia wynosi ok. 700 tys. km². Średnia wysokość 1500-2000 m n.p.m. maksymalna 3505 m n.p.m. w paśmie górskim Wuliang Shan. Budowa geologiczna tych obszarów została silnie zaburzona wskutek ruchów tektonicznych. Wyżyna jest zbudowana z mocno pofałdowanych paleozoicznych piaskowców i łupków oraz mezozoicznych wapieni, miejscami występują trzeciorzędowe pokrywy bazaltowe. Powierzchnia głęboko poprzecinana dolinami rzecznymi. Zachodnia część wyżyny charakteryzuje się występowaniem stożków wygasłych wulkanów, natomiast część wschodnia występowaniem wapieni, w których rozwinęły się na dużą skalę zjawiska krasowe – obszar krasowy koło Guilin należy do największych na świecie. Region bardzo aktywny sejsmicznie. Znajdują się tam również duże ośrodki wydobywcze, w których eksploatowane są złoża m.in. węgla kamiennego, soli kamiennej, rud cyny, manganu, rtęci oraz boksytów.

Alashan Gaoyuan (Wyżyna Ałaszan; chin.: 阿拉善高原; pinyin: Ālāshàn Gāoyuán; Alxa) – wyżyna pustynna w północnych Chinach, w zachodniej części prownicji Mongolia Wewnętrzna oraz północnej części prowincji Gansu. Należy do Równiny Wschodniomongolskiej. Ograniczona ze wschodu i południowego wschodu przez rzekę Huang He i góry Helan Shan, od południa i południowego zachodu przez góry Qilian Shan, od zachodu rzeką Ruo Shui oraz od północy pustynią Gobi. Średnia wysokość wynosi 900-1600 m n.p.m.

Alashan Gaoyuan (Wyżyna Ałaszan; chin.: 阿拉善高原; pinyin: Ālāshàn Gāoyuán; Alxa) – wyżyna pustynna w północnych Chinach, w zachodniej części regionu autonomicznego Mongolia Wewnętrzna oraz północnej części prowincji Gansu. Należy do Równiny Wschodniomongolskiej. Ograniczona ze wschodu i południowego wschodu przez rzekę Huang He i góry Helan Shan, od południa i południowego zachodu przez góry Qilian Shan, od zachodu rzeką Ruo Shui oraz od północy pustynią Gobi. Średnia wysokość wynosi 900-1600 m n.p.m.

Wyżyna Weldów (Veld) – wyżyna w Afryce Południowej, na terytorium RPA, Lesotho i Suazi, na południowy wschód od kotliny Kalahari. Wyżyna Weldów dzieli się na 3 części: Niski Weld na północnym zachodzie, Średni Weld i Wysoki Weld na południowym wschodzie. Przy podziale Wyżyny Weldów na regiony wyróżnia się często odrębną część północno-wschodnią, położoną na obszarze Transwalu, określając ją jako Bushevald.

Rejony Administrowane Centralnie - jedna z czterech jednostek administracyjnych Tadżykistanu. Leży w środkowej części kraju, a jego stolica to Duszanbe. Jej powierzchnia wynosi 28400 km², a populacja w 2000 roku wyniosła 13.380.000 osób. Graniczy z Uzbekistanem na zachodzie i Kirgistanem na północnym wschodzie. Granice z innymi wilajetami przebiegają następująco: z sogdyjskim na północy, chatlońskim na południu i Górskim Badachszanem na wschodzie. Do najważniejszych miast należą: Duszanbe (stolica Tadżykistanu) i Wachdat. Dzieli się na następujące dystrykty:

Ulungur He (także Urungu, Bulgan gol; chin. upr.: 乌伦古河; chin. trad.: 烏倫古河; pinyin: Wūlúngǔ Hé; mong.: Булган гол, Bulgan gol, dosł. "rzeka sobolowa") – rzeka w północno-zachodnich Chinach (Sinciang) i południowo-zachodniej Mongolii. Liczy ok. 700 km (ok. 250 km na terytorium Mongolii) a powierzchnia jej dorzecza wynosi ok. 50 tys. km². Źródła znajdują się w Mongolii, w Ałtaju Mongolskim. W swoim górnym biegu płynie wąską, głęboką doliną w kierunku południowym. W okolicach miejscowości Bürenchajrchan, na przedgórzu Ałtaju Mongolskiego, zmienia swój kierunek i skręca na zachód, gdzie wpływa na terytorium Chin, przepływa północną część Kotliny Dżungarskiej i uchodzi do jeziora Ulungur Hu lub Jili Hu. Zimą zamarza. Wykorzystywana do nawadniania.

Wyżyna Tybetańska – wyżyna w Azji, położona na północ od Himalajów. Ponad jej płaskowyżem o wysokości 4500 m n.p.m. do 5000 m n.p.m. wznoszą się pasma górskie takie jak Himalaje, Kunlun i Karakorum. Zajmuje powierzchnię 2,5 mln km². Wyżyna Tybetańska jest wyżyną lessową o kilkusetmetrowej grubości.

Nizina Andaluzyjska (hiszp. Depresión del Guadalquivir) – nizina w południowej części Półwyspu Iberyjskiego, w Hiszpanii, w regionie Andaluzja. Ograniczona od północy górami Sierra Morena, od południa Górami Betyckimi i Zatoką Kadyksu od południowego zachodu. Nizina rozciąga się na długości ok. 600 km a jej powierzchnia wynosi ok. 35 000 km². Średnia wysokość to ok. 100 m n.p.m. Zbudowana z osadów aluwialnych nanoszonych przez rzekę Gwadalkiwir, która tworzy u wylotu Niziny Andaluzyjskiej rozległą, zabagnioną deltę (Park Narodowy Doñana). Przeważającą część niziny stanowią tereny o charakterze równinnym.

Region Ludów Gambeli - jeden z regionów administracyjnych w zachodniej Etiopii. Graniczy z Sudanem na zachodzie, południu i północy oraz z regionem Jedebub Byhierocz, Byhiereseboczynna Hyzbocz na południu i wschodzie a z regionem Oromia na północy i na wschodzie.

Atlas Średni (arab. الأطلس المتوسط = Al-Atlas al-Mutawassit; fr. Moyen Atlas) - łańcuch górski w północnym Maroku, w obrębie gór Atlas. Na północny ograniczony górami Rif, na południu Atlasem Wysokim. Na wschodzie rozciąga się Wyżyna Szottów i Atlas Tellski, od których Atlas Średni oddzielony jest doliną Wadi Muluja.

Kotlina Sybińska (541.6; rum. Depresiunea Sibiu) – makroregion fizycznogeograficzny Wyżyny Transylwańskiej w centralnej Rumunii (Siedmiogród). Obniżenie między górami Lotru i Górami Sybińskimi w Karpatach Południowych a Wyżyną Tyrnawską. Na wschodzie łączy się z Kotliną Fogaraską.

Podkarpacie Północne (512) - podprowincja fizycznogeograficzna w Czechach, Polsce i na Ukrainie. Podkarpacie Północne rozciąga się między Karpatami Zachodnimi na południu a Wyżyną Małopolską na północy.

Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkulach południowej oraz północnej i zachodniej. Od wschodu graniczy z Oceanem Atlantyckim, a od zachodu z Oceanem Spokojnym. Powierzchnia Ameryki Południowej wynosi 17,8 mln km². Od północy, przez Przesmyk Panamski, graniczy z Ameryką Północną. Oba te kontynenty nazywane są też przez Europejczyków Nowym Światem.

Dżos (ang. Jos Plateau) – wyżyna w północno-centralnej Nigerii. Jej średnia wysokość to 1200-1300 m, a najwyższy szczyt Shere Hill osiąga wysokość 1781 m n.p.m. Wyżyna zajmuje powierzchnię 7770 km².

Alpy Kitzbühelskie (niem. Kitzbüheler Alpen) – pasmo górskie w Alpach Wschodnich. Leży w Austrii, dwóch krajach związkowych: Tyrolu i Salzburgu. Pasmo to rozciąga się od doliny Zillertal i Alp Tuxertalskich na zachodzie do rzeki Salzach i Zell am See na wschodzie. Graniczy z Kaisergebirge na północy, Loferer Steinberge i Leoganger Steinberge na północnym wschodzie, Alpami Salzburskimi na wschodzie, Glocknergruppe na południowym wschodzie, Granatspitzgruppe i Venedigergruppe na południu, Alpami Zillertalskimi na południowym zachodzie, Alpami Tuxertalskimi na zachodzie i Rofan na północnym zachodzie. Zajmują powierzchnię około 1900 km² i ciągną się przez 50 km z zachodu na wschód. Najwyższym szczytem jest Kreuzjoch (2558 m) leżący na zachodzie masywu.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja