X

Linki:
À, Á, Â, Ã, Ä, Å (litera), Æ, Ç, È, É, Ê, Ë, Ì, Í, Î, Ï, Ð, Ñ, Ò, Ó, Ô, Õ, Ö, Ø, Ù, Ú, Û, Ü, Ý, Þ, ß, Ā, Ă, Ą, Ć, Ĉ, Ċ, Č, Ď, Đ, Ē, Ė, Ę, Ě, Ĝ, Ğ, Ġ, Ģ, Ĥ, Ħ, Ĩ, Ī, Į, İ, IJ, Ĵ, Ķ, ĸ, Ĺ, Ļ, Ł, Ń, Ņ, Ň, Ō, Ő, Œ, Ŕ, Ŗ, Ř, Ś, Ŝ, Ş, Š, Ţ, Ť, Ŧ, Ũ, Ū, Ŭ, Ů, Ű, Ų, Ÿ, Ź, Ż, Ž, Ɓ, Ƅ, Ƌ, Ə, Ƒ, Ɣ, Ƙ, ƛ, Ɯ, Ơ, ƪ, Ư, Ʋ, Ƶ, ƻ, Ƽ, Ǎ, Ǩ, Ǫ, Ǯ, Ǵ, Ƿ, Ș, Ț, Ȝ, Ȧ, Ȼ, Ʉ, ʠ, З, Х (cyrylica), Ч, , , , , , , , , , , , , , , , , , A, Adaptacja, Ae, Akcent przeciągły, Alfa, Alfabet łaciński, Alfabet fenicki, Alfabet grecki, Alfabet wietnamski, Ao (dwuznak), B, C, Ch (dwuznak), Chi (litera), Ck, Cs (dwuznak), Cyrylica, Cz (dwuznak), D, Długie s, Dź (dwuznak), Dż (dwuznak), , Daszek (diakrytyka), Dh, Dsch, Dwuznak, Dz (dwuznak), Dzs, E, Ea (dwuznak), Eabhai, Ee (dwuznak), Ei, Eidhea, Eighea, Esz (litera), Eu (dwuznak), F, G, Gh, Gj, Gl, Gn (dwuznak), Gy (dwuznak), H, Heksagraf, Heta, I, I (mała litera), Ie, Iloczyn kartezjański, J, Język migowy, Język polski, K, Kh, Kn, Ksi, L, Lh, Litera, Lj, Ll, Ly, M, Międzynarodowy alfabet fonetyczny, Mlask boczny dziąsłowy, Mlask dwuwargowy, Mlask podniebienny, Mlask zębowy, Mlask zadziąsłowy, N, Ng, Nh, Nj, Ny (dwuznak), O, Oe, Oidhea, Oighea, Oo (dwuznak), Ortografia, Ou, P, Palatalizacja, Pentagraf, Ph, Pisownia, Q, Qu (dwuznak), R, Rh (dwuznak), Rr (dwuznak), Rz (dwuznak), S, Samogłoska otwarta przednia zaokrąglona, Samogłoska otwarta tylna zaokrąglona, Samogłoska półotwarta centralna niezaokrąglona, Samogłoska półotwarta centralna zaokrąglona, Samogłoska półprzymknięta centralna niezaokrąglona, Samogłoska prawie otwarta centralna, Samogłoska prawie przymknięta przednia scentralizowana niezaokrąglona, Samogłoska prawie przymknięta tylna scentralizowana zaokrąglona, Sch, Sh (dwuznak), Skrót, Spółgłoska boczna półotwarta podniebienna, Spółgłoska boczna szczelinowa dziąsłowa bezdźwięczna, Spółgłoska boczna szczelinowa dziąsłowa dźwięczna, Spółgłoska drżąca dwuwargowa, Spółgłoska nosowa języczkowa, Spółgłoska nosowa tylnojęzykowo-miękkopodniebienna, Spółgłoska nosowa wargowo-zębowa, Spółgłoska nosowa z retrofleksją, Spółgłoska półotwarta dziąsłowa, Spółgłoska półotwarta miękkopodniebienna, Spółgłoska półotwarta z retrofleksją, Spółgłoska szczelinowa dwuwargowa bezdźwięczna, Spółgłoska szczelinowa dziąsłowo-podniebienna bezdźwięczna, Spółgłoska szczelinowa dziąsłowo-podniebienna dźwięczna, Spółgłoska szczelinowa gardłowa dźwięczna, Spółgłoska szczelinowa języczkowa dźwięczna, Spółgłoska szczelinowa krtaniowa dźwięczna, Spółgłoska szczelinowa nagłośniowa bezdźwięczna, Spółgłoska szczelinowa nagłośniowa dźwięczna, Spółgłoska szczelinowa podniebienna dźwięczna, Spółgłoska szczelinowa z retrofleksją bezdźwięczna, Spółgłoska szczelinowa z retrofleksją dźwięczna, Spółgłoska uderzeniowa dziąsłowa, Spółgłoska zwarta języczkowa dźwięczna, Spółgłoska zwarta nagłośniowa, Spółgłoska zwarta podniebienna dźwięczna, Spółgłoska zwarto-szczelinowa dziąsłowa bezdźwięczna, Spółgłoska zwarto-szczelinowa dziąsłowa dźwięczna, Spółgłoska zwarto-szczelinowa dziąsłowo-podniebienna bezdźwięczna, Spółgłoska zwarto-szczelinowa dziąsłowo-podniebienna dźwięczna, Spółgłoska zwarto-szczelinowa zadziąsłowa bezdźwięczna, Spółgłoska zwarto-szczelinowa zadziąsłowa dźwięczna, Symbol, Sz (dwuznak), T, Tablica rejestracyjna, Taw, Tetragraf, Th (dwuznak), Tj, Trójznak, Ts, Tsch, Ty (znak), Tz, Tzsch, U, Ue, Ui (dwuznak), V, W, Warianty liter, Wh, X (ujednoznacznienie), Xh, Y, Z, Zapożyczenie, Zh (dwuznak), Zs, Zsch, Zwarcie krtaniowe,
Я я – ostatnia litera cyrylicy, 33. litera alfabetu rosyjskiego, 32. białoruskiego i ukraińskiego, 30. bułgarskiego. Występuje także w alfabetach niektórych niesłowiańskich języków, do zapisu których stosowana jest cyrylica. Do końca XIX w. litera Я występowała także w alfabecie serbskim.

Б, Бб, Druga litera podstawowej cyrylicy. Jest przyporządkowana głosce [b], [p] na końcu wyrazu oraz w połączeniu z literą и, і, ј, я, ю, є, е, ё oraz inną samogłoską głosce [b] (биа, бя, бе, бє, бю, био, бё, бја, бје, бјо, бју).

Н, Нн (en) – 12. litera podstawowej cyrylicy, oznaczająca spółgłoskę [n]. Pochodzi wprost od greckiej litery Ν i początkowo miała taki sam kształt, jednakże z biegiem czasu środkowa poprzeczka zmieniła swoją pozycję do poziomej.


ꙮ czyli multiokular O – dawna literą cyrylicy stosowaną w słowach o rdzeniu wiele ócz. Np. w серафими многоꙮчитїи znaczącym serafini wieloocy. Głoska odpowiadająca tej literze nie jest znana.

Ꙓ, ꙓꙒ, ꙓ (robocza nazwa: jotowana jać) – rzadko używana litera dawnej cyrylicy (np. w «Изборник» Святослава 1073 года, фрагмент л. 156 об.). Utworzona jako ligatura liter I i Ѣ. Nie ma odpowiednika w głagolicy ani nie posiada wartości liczbowej. Używana była na początku wyrazów i po samogłoskach, np.: ꙓди, наꙓдъся. Prawdopodobna wymowa to [jæ:] lub [jest:].

Ҟ, ҟ, litera cyrylicy używana w alfabecie języka abchaskiego, reprezentująca spółgłoskę zwartą ejektywną języczkową (/qʼ/). 26 litera alfabetu położona pomiędzy dwuznakami Қь i Ҟь

Ё, ё – podstawowa litera cyrylicy najczęściej używana w języku rosyjskim, języku mongolskim i w języku białoruskim. W innych językach wykorzystujących cyrylicę jest nieużywana.

Ю, Юю podstawowa litera cyrylicy używana we wszystkich alfabetach bazowanych na cyrylicy z wyjątkiem języka serbskiego, języka macedońskiego i języka azerskiego, które wykorzystują literę Ј. Odpowiada dyftongowi [ju]. Powstała z połączenia litery Ѹ z literą І.

҂ ҂ (tysiącznik) – znak dawnej cyrylicy. Stosowany w systemie liczbowym cyrylicy do zapisu liczb od tysiąca wzwyż. Zapisywany przed literą oznaczał jej tysiąckrotność.
Np.: ҂а҃ = 1 000, ҂к҃ = 20 000 albo nawet ҂ц҂ч҂ѳ҃цчѳ = 999 999. Ponadto istniała możliwość zapisu jeszcze większych liczb opisując je różnie skonstruowanymi kręgami (zob. rys. poniżej).

Ҧ, ҧ - litera cyrylicy, 34 litera alfabetu abchaskiego, reprezentuje spółgłoskę zwartą dwuwargową bezdźwięczną z przydechem (/pʰ/), w transliteracji zapisywana jest jako ṗ.

Җ, җ, litera cyrylicy, Ж z ogonkiem, używana w alfabetach języków tatarskiego i kałmuckiego, była używana w alfabecie turkmeńskim przed przyjęciem przez ten język alfabetu łacińskiego.

В, Вв (we) – trzecia litera podstawowej cyrylicy. Zwykle oznacza spółgłoskę [v]. Jej kształt pochodzi od greckiej litery Β, która w czasie, gdy tworzyła się cyrylica, posiadała już tę właśnie wartość fonetyczną – stąd rozbieżność w wymowie między alfabetem łacińskim a greckim i cyrylickim.

Ԓ, ԓ – litera cyrylicy używana w alfabecie czukockim. Została wprowadzona w roku 1996 w miejsce używanej do wówczas litery Л od której różni się wymową.

Н, Нн (en) – 12. litera podstawowej cyrylicy, oznaczająca spółgłoskę [n]. Pochodzi wprost od greckiej litery Ν i początkowo miała taki sam kształt, jednakże z biegiem czasu środkowa poprzeczka zmieniła swoją pozycję do poziomej.

Ҽҽ jest literą cyrylicy używaną w języku abchaskim. Wyraża ona spółgłoskę zwarto-szczelinową /tʂ/. W alfabecie abchaskim znajduje się po E i przed Ҿ.

Gandża (dawniej Giandża, azer. Gəncə, cyrylica Ҝәнҹә) – miasto w zachodnim Azerbejdżanie, położone na północnych stokach Małego Kaukazu na wysokości około 440 m n.p.m.

Д, Дд (de) – litera alfabetu cyrylickiego oznaczająca spółgłoskę [d]. Powstała wprost z greckiej litery Δ i, zależnie od kroju czcionki, może się do niej mniej lub bardziej zbliżać.

Gandża (dawniej Giandża, azer. Gəncə, cyrylica Ҝәнҹә) – miasto w zachodnim Azerbejdżanie, położone na północnych stokach Małego Kaukazu na wysokości około 440 m n.p.m.

З, Зз dziewiąta litera podstawowej cyrylicy reprezentująca spółgłoskę [z]. Można pomylić tę literę z cyfrą 3 lub z literą Э. Na końcu wyrazu wymawiana jest jak С.

Wczesna cyrylica pierwotna wersja cyrylicy, która została utworzona dla języka staro-cerkiewno-słowiańskiego. Zastąpiła wcześniej używaną głagolicę.



       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja