Yi, Nuosu, Lolo (
język chiński: 彝族
pinyin: Yízú,
wiet.: Người Lô Lô) – mniejszość etniczna w
Chinach,
Wietnamie i
Tajlandii. Większość jej członków, 8 milionów, mieszka w chińskich prowincjach
Syczuan,
Junnan,
Kuejczou i
Kuangsi. Sami określają się nazwą "Nuosu". Nazwa "Lolo", spotykana w dawniejszej literaturze, jest obecnie uważana w Chinach za obraźliwą, ale jest oficjalnie używana w
Wietnamie jako Lô Lô oraz w
Tajlandii jako Lolo. Yi posługują się różnymi, czasami wzajemnie trudno zrozumiałymi językami z rodziny
tybetańsko–birmańskiej, które zapisują używając własnego
pisma yi, lecz tylko jeden z nich (
nuosu) jest nauczany w szkołach.
Yi, Nuosu, Lolo (
język chiński: 彝族
pinyin: Yízú,
wiet.: Người Lô Lô) – mniejszość etniczna w
Chinach,
Wietnamie i
Tajlandii. Większość jej członków, 8 milionów, mieszka w chińskich prowincjach
Syczuan,
Junnan,
Kuejczou i
Kuangsi. Sami określają się nazwą "Nuosu". Nazwa "Lolo", spotykana w dawniejszej literaturze, jest obecnie uważana w Chinach za obraźliwą, ale jest oficjalnie używana w
Wietnamie jako Lô Lô oraz w
Tajlandii jako Lolo. Yi posługują się różnymi, czasami wzajemnie trudno zrozumiałymi językami z rodziny
tybetańsko–birmańskiej, które zapisują używając własnego
pisma yi, lecz tylko jeden z nich (
nuosu) jest nauczany w szkołach
Qiang (
chin.: 羌族,
pinyin: Qiāng zú) – grupa etniczna w chińskiej prowincji
Syczuan. Posługują się językiem qiang należącym do grupy tybeto-birmańskiej. Stanowią jedną z 55 oficjalnie uznanych
mniejszości etnicznych w Chinach.
Lhoba (
chiń.: 珞巴,
pinyin Luòbā zú) – jedna z 55
mniejszości narodowych oficjalnie uznanych przez władze
Chin, zamieszkująca trudno dostępne stoki Himalajów. Termin "lhoba" o niejasnej proweniencji jest raczej zbiorczym określeniem szeregu drobnych grup nie posiadających wspólnej tożsamości etnicznej. Posługują się one czasami wzajemnie niezrozumiałymi językami z grupy
tybeto-birmańskiej.
Mosuo (
chiń.: 摩梭,
pinyin: Mósuō) – grupa etniczna w Chinach, zamieszkująca w prowincjach
Junnan i
Syczuan. Mosuo nie są uznawani przez władze
ChRL za odrębną
mniejszość narodową i pomimo istotnych różnic kulturowych są zaliczani do
Naxi. Mają swój własny język, nie mają jednak pisma. Kultura ta jest znana od ok. IV w n.e. Liczba ludności Mosuo wynosi około 40 000, z czego 30 000 żyje w prowincji
Junnan w miejscach takich jak okolice jeziora
Lugu Hu, Yongning, Labo, Yanokuba i Xinyingpan, pozostałe 10 000 mieszka w prowincji
Syczuan .
Jino, Jinuo (
chiń.: 基诺族,
pinyin: Jīnuò zú) – grupa etniczna w chińskiej prowincji
Yunnan. Posługują się językami jino należącymi do grupy tybeto-birmańskiej. Stanowią jedną z 55 oficjalnie uznanych
mniejszości etnicznych w Chinach.
Mien, Yao (
Wym. jao, 瑶族,
hanyu pinyin: Yáo zú), Dao (
Wym. dzao,
Wiet.: người Dao),
lud mieszkający w
Chinach i na
Półwyspie Indochińskim w
Wietnamie,
Laosie i
Tajlandii. Ich większe skupiska w Chinach to prowincje
Guangdong,
Hunan,
Jiangxi,
Kuangsi-Czuang. Sami określają się mianem "Iu Mien". Mówią językiem
yao (mien), należącym do rodziny językowej
hmong-mien (miao-yao). Reprezentują najwcześniejszą warstwę etniczną ludności w południowych Chinach. Trwająca do dziś
migracja Yao na południe spowodowana wypieraniem przez Chińczyków, powoduje osiedlanie się
enklawami, w górskich trudno dostępnych terenach.
Akha –
grupa etniczna zamieszkująca pograniczne rejony południowych
Chin,
Laosu,
Birmy i
Tajlandii (w prowincji
Chiang Rai). Używają języka akha należącego do
tybeto-birmańskiej rodziny językowej, blisko spokrewnionego z językami plemion
Lisu i
Lahu. Ich liczba jest szacowana na około 550 000 (1990) (wg
SIL ok. 450 000), z czego mniej więcej połowa mieszka w prowincji
Junnan w południowych Chinach. Dodatkowo w Chinach żyje blisko spokrewniona grupa etniczna, nazywana
Hani, z której ok. 700 000 osób mówi dialektami zbliżonymi do Akha.
Ludy tajskie - ogół grup etnicznych, posługujących się
językami dajskimi, zamieszkujących południowe
Chiny (zwłaszcza prowincję
Junnan oraz kraje
Azji Południowo-Wschodniej. Oprócz pokrewnych języków, łączą je pewne zwyczaje, zwłaszcza wiosenne święto
Songkran. Dominującą religią jest
buddyzm therawada. Niektóre grupy zachowały tradycyjne wierzenia. W różnych językach są różnie określani: w języku angielskim zbiorczo "Tai" dla odróżnienia od "Thai", czyli
Tajów z Tajlandii; w chińskim 傣族
pinyin: Dǎizú w odróżnieniu od 泰國人 Dǎiguorén (mieszkańców Tailandii); w wietnamskim jednakowo Người Thái. W języku polskim również nie ma różnicy: "Tajowie" z Tajlandii oraz np.
Czarni Tajowie z Wietnamu. Sprawę nazewnictwa komplikuje fakt różnic w klasyfikowaniu grup mniejszościowych w poszczególnych krajach: np. w Chinach nie wszystkie grupy tajskie są zaliczane do oficjalnie uznanej
mniejszości narodowej Dai, inne tworzą oficjalnie odrębne grupy mniejszościowe. Podobnie w Wietnamie ludy tajskie podzielono oficjalnie na
Thái,
Tày,
Nung itp..
Język nuosu - jeden z wielu języków używanych przez lud
Yi w
Chinach. Uznawany jako prestiżowy, jako jedyny z nich jest nauczany w szkołach. Należy do rodziny
tybeto-birmańskiej. Posługuje się odrębnym systemem pisma, tzw.
pismem yi, które używane jest przez szamanów oraz w tekstach naukowych.
Dong lub Dongowie, a także Kam lub Kamowie (chiń. 侗族,
pinyin: Dòngzú; nazwa własna: Gaeml, [
kɐm]) – licząca niespełna 3 mln osób
mniejszość etniczna w
Chinach. Posługują się językiem dong, zapisywanym
znakami chińskimi, lecz należącym do niespokrewnionej z chińskim grupy
języków dajskich. Zamieszkują prowincje
Kuejczou,
Hunan oraz region autonomiczny
Kuangsi. Znani są z wysokich umiejętności ciesielskich i wyjątkowej architektury, której przykładem mogą być zadaszone mosty oraz tzw. wieże bębnów o charakterystycznym kształcie. Podstawą kuchni Dongów są marynowane warzywa oraz
kleisty ryż.
Pinus yunnanensis Franch. –
gatunek drzewa iglastego z rodziny
sosnowatych (Pinaceae). Pinus yunnanensis występuje w
Chinach (
Kuangsi,
Kuejczou ,
Syczuan,
Junnan). W prowincji Syczuan rośnie razem z
P. tabuliformis, w zachodniej
Birmie występuje z
P. kesiya - jej zasięg poszerza się, w związku z wycinaniem konkurencyjnych lasów liściastych.
Czarni Tajowie, Tai Dam (
wiet.: Nganh Den) -
grupa etniczna zamieszkująca w większości na terytorium
Wietnamu, a także w znacznie mniejszej liczbie w
Laosie i
Chinach. Posługują się
językami tai dam oraz tai daeng należącymi do grupy
języków tajskich. W Wietnamie zaliczeni zostali wraz z
Białymi Tajami do oficjalnie uznanej
mniejszości narodowej Thái, natomiast w
Chinach wraz z niektórymi innymi pokrewnymi grupami do mniejszości
Dai. Zachowali tradycyjne wierzenia. Nazwa "Czarni Tajowie" pochodzi od koloru spódnic i tradycyjnych nakryć głowy.
Chińczycy w Tajlandii – obywatele tajscy pochodzenia chińskiego. Wg oficjalnych statystyk około 6 milionów osób, czyli 14% obywateli tajskich przyznaje się do pochodzenia chińskiego. Ponad połowa (56%) tajskich Chińczyków wywodzi się z prefektury miejskiej
Chaozhou w prowincji
Guangdong. Związana jest z tym także dominacja dialektu
teochew wśród diaspory chińskiej w Tajlandii. Inne grupy zaliczają się do
Hakka (16% ) lub są potomkami imigrantów z
Hajnanu (11%). Większość z Chińczyków osiadłych w Tajlandii dobrze włada
językiem tajskim, ograniczając użycie dialektów chińskich do użytku domowego. Wielu z nich pochodzi z mieszanych małżeństw tajsko-chińskich, wykazując wysoki poziom asymilacji kulturowej.
Mulam (chiń. 仫佬族,
pinyin Mùlǎozú) – oficjalnie uznana
mniejszość narodowa w Chińskiej Republice Ludowej. Zamieszkuje
Guangxi (90% z nich w Powiecie Autonomicznym Mniejszości Mulao Luocheng w prefekturze miejskiej
Hechi). Blisko spokrewnieni z
Dongami i
Maonanami.
Rhoiptelea chiliantha –
gatunek drzewa wyodrębniany w
monotypową rodzinę Rhoipteleaceae lub zaliczany do
orzechowatych (Juglandaceae). Rośnie w południowych
Chinach (w prowincjach
Kuangsi,
Kuejczou i
Junnan) oraz w północnym
Wietnamie, gdzie występuje w lasach na zboczach, w dolinach i nad strumieniami na wysokościach od 700 do 2500 m n.p.m.
Drewno używane jest w budownictwie, do wyrobu mebli i różnych przedmiotów.
Blang (
chin.: 布朗族,
pinyin: Bùlǎng zú) – grupa etniczna w chińskiej prowincji
Yunnan. Posługują się językiem blang należącym do grupy
mon-khmer. Stanowią jedną z 55 oficjalnie uznanych
mniejszości etnicznych w Chinach.
Mien, Yao (
Wym. jao, 瑶族,
hanyu pinyin: Yáo zú), Dao (
Wym. dzao,
Wiet.: người Dao),
lud mieszkający w
Chinach i na
Półwyspie Indochińskim w
Wietnamie,
Laosie i
Tajlandii. Ich większe skupiska w Chinach to prowincje
Guangdong,
Hunan,
Jiangxi,
Kuangsi-Czuang. Sami określają się mianem "Iu Mien". Mówią językiem
yao (mien), należącym do rodziny językowej
hmong-mien (miao-yao). Reprezentują najwcześniejszą warstwę etniczną ludności w południowych Chinach. Trwająca do dziś
migracja Yao na południe spowodowana wypieraniem przez Chińczyków, powoduje osiedlanie się
enklawami, w górskich trudno dostępnych terenach.
Pumi (
IPA pʰʐ.ẽmi ;
chin.: 普米族,
pinyin: Pǔmǐ zú) – grupa etniczna w
Chinach, posługująca się językiem pumi z grupy tybeto-birmańskiej.
Drung (chiń. 独龙族,
pinyin: Dúlóngzú) – jedna z najmniejszych oficjalnie uznanych
mniejszości narodowych w Chińskiej Republice Ludowej, licząca zaledwie ok. 6000 osób, z grupy ludów tybetańskich. Zamieszkuje północny
Yunnan, wzdłuż rzeki Dulong, na pograniczu z
Birmą, niewielkie grupy także w dolinie
Saluinu. Inne ich nazwy to Derung, Dulonh, Dulong, Dulongzu, Qiu, Tulung, i Tulong.