Linki:
Afryka,
Ameryka Łacińska,
Augusto Pinochet,
Boliwia,
Język francuski,
Język hiszpański,
Język niemiecki,
Konstytucja,
Kryzys konstytucyjny w Rosji (1993),
Państwo,
Polityka,
Prawo,
Przewrót majowy,
Pucz Kappa-Lüttwitza,
Pucz monachijski,
Pucz moskiewski,
Radio,
Rewolucja,
Rząd,
Siły zbrojne,
Społeczeństwo,
System polityczny,
Telekomunikacja,
Telewizja,
Ustrój polityczny,
Władza,
Wojna domowa,
Zamach,
Zamach stanu w Etiopii (1960),
Zamach stanu w Polsce (1919),
Walther von Lüttwitz (ur.
2 lutego 1859 roku w
Bodlandzie - zm.
20 września 1942 roku w
Breslau) — niemiecki generał, znany głównie dzięki tzw.
puczowi Kappa-Lüttwitza.
Wolfgang Kapp (
24 lipca 1858 -
12 czerwca 1922) - pruski urzędnik państwowy oraz dziennikarz. Był radykalnym nacjonalistą oraz przywódcą tzw.
puczu Kappa-Lüttwitza.
El pueblo unido jamás será vencido (
hiszp. Lud zjednoczony nigdy nie będzie zwyciężony) -
chilijska pieśń z muzyką Sergio Ortegi i tekstem gupy Quilapayún. Powstała i została pierwszy raz nagrana w czerwcu
1973, jednak sławę międzynarodową zyskała po
puczu w Chile 11 września 1973, kiedy stała się nieformalnym hymnem przeciwników
Augusto Pinocheta.
Gustav Bauer (ur. 6 stycznia 1870 w
Darkehmen, zm. 16 września 1944 w
Berlinie) – polityk niemiecki. Brał udział w ruchu zawodowym, będąc od 1903 sekretarzem centralnego sekretariatu robotniczego. Od 1912 pracował jako socjalistyczny poseł do
Reichstagu, w 1918 został sekretarzem stanu świeżo założonego Urzędu Pracy, w 1919 został niemieckim ministrem pracy, następnie
kanclerzem Rzeszy i w tym charakterze podpisał
traktat wersalski (po dymisji gabinetu Scheidemanna, który odmówił zgody na warunki traktatu). Złożył urząd kanclerza Rzeszy po
puczu Kappa, w 1920 piastował przez krótki czas tekę ministra skarbu, potem komunikacji, w gabinecie Wirtha był (1921–1923) wicekanclerzem i ministrem skarbu.
Socjalistyczna Partia Chile (
hiszp. Partido Socialista de Chile, PSCh) - partia polityczna założona w
1933, obecnie o charakterze
socjaldemokratycznym. Wchodziła w skład lewicowych koalicji: Frontu Ludowego (1936–41), Frontu Akcji Ludowej (1956–65), Jedności Ludowej (1969–73). uczestniczyła też w ich rządach. Po
zamachu stanu Augusto Pinocheta w
1973 została zdelegalizowana i działała w podziemiu do
1989.
Charles Horman (ur.
15 maja 1942, zm.
20 września 1973),
dziennikarz pochodzący z
USA, był jedną z ofiar
chilijskiego puczu w
1973, w wyniku którego ustanowiono reżim
Augusto Pinocheta w
Chile. Jego śmierć została nagłośniona przez reżysera Costa-Gavras w filmie
Zaginiony (ang. Missing) z
1982.
Piotr I Karadziordziewić (cyr. Петар I Карађорђевић, lat. Petar I Karađorđević) (ur.
29 czerwca 1844 w
Belgradzie, zm.
16 sierpnia 1921). Urodził się jako piąte dziecko księcia Aleksandra i księżnej Persidy. Pierwszy monarcha konstytucyjny
Serbii. Doszedł do władzy w wyniku
puczu wojskowego w
1903, który obalił dynastię
Obrenowić.
Kryzys konstytucyjny w Rosji 1993 (niekiedy przez zwolenników parlamentu określana mianem Drugiej Rewolucji Październikowej)– napięcie polityczne w
Federacji Rosyjskiej pomiędzy prezydentem a parlamentem, wynikające ze sporu o kształt ustrojowy państwa.
Pucz wojskowy w
Etiopii w
1960 r., znany też jako ”Zamach grudniowy” – nieudana próba przejęcia władzy w kraju przez wojskowych z otoczenia cesarza
Haile Selassiego I oraz
komunistów. Na czele przewrotu stali Germame Neway (gubernator prowincji Dżidżigi),
gen. Mengistu Neway (dowódca gwardii cesarskiej), gen. Tsigue Dibou (szef cesarskiej policji), oraz
płk. Workneh Gebayehu (szef ochrony pałacu).
Chicago Boys (
lata 70. XX wieku, w okresie po
puczu w 1973) nazywano tak grupę ok. 25
chilijskich ekonomistów pracujących w administracji rządu
Augusto Pinocheta. Większość z nich studiowało w Szkole Ekonomii na Universidad Católica w
Chile oraz na University of Chicago w USA, gdzie uczyli się od
Miltona Friedmana i innych przedstawicieli
chicagowskiej szkoły ekonomii. Napisali manifest wzywający do natychmiastowej
reprywatyzacji państwowych przedsiębiorstw w Chile,
znacjonalizowanych wcześniej przez socjalistycznego prezydenta
Salvadora Allende. Określenia to ukuła amerykańska prasa.
Augusto José Ramón Pinochet Ugarte (ur.
25 listopada 1915 w
Valparaíso, zm.
10 grudnia 2006 w
Santiago de Chile) – chilijski dyktator i generał, przywódca
junty wojskowej w
Chile od
1973. W latach
1974 do
1990 pełnił urząd prezydenta. Doszedł do władzy w wyniku
wojskowego puczu, odsuwając od władzy
Salvadora Allende i zawieszając konstytucję. Po przegranym plebiscycie w
1988, nie kandydował w wynikających z tego plebiscytu wyborach, przekazał w
1990 pokojowo władzę zwycięzcy wolnych wyborów prezydenckich z
1989.
Kryzys konstytucyjny w Rosji 1993 (niekiedy przez zwolenników parlamentu określana mianem Drugiej Rewolucji Październikowej)– napięcie polityczne w
Federacji Rosyjskiej pomiędzy prezydentem a parlamentem, wynikające ze sporu o kształt ustrojowy państwa.
Konstytucja kwietniowa – ustawa zasadnicza
Rzeczypospolitej Polskiej z okresu międzywojennego uchwalona 23 kwietnia 1935 i tego samego dnia podpisana przez prezydenta
Ignacego Mościckiego. Weszła w życie 24 kwietnia 1935. Zmianę
konstytucji zwolennicy marszałka
Piłsudskiego planowali już od
zamachu majowego (12 maja 1926).
Kryzys sejmowy w Polsce, 2006 - kryzys parlamentarny między rządzącą partią
Prawo i Sprawiedliwość a
opozycją sejmową nad ustawą budżetową i datą przedłożenia
budżetu prezydentowi Rzeczypospolitej Lechowi Kaczyńskiemu.
Hama Amadou (ur.
1950) - polityk z
Nigru, dwukrotny premier tego państwa. Był premierem w latach
1995 -
1996, po czym jego gabinet został obalony przez
pucz wojskowy. Po przywróceniu
demokracji, w
2000 znów stanął na czele rządu, którym kierował do
2007. W
2005, pomimo panującej w kraju klęski głodu, odmówił przyjęcia pomocy żywnościowej
ONZ uzasadniając, że plony były wystarczające, a taka propozycja stanowi obrazę dla jego kraju.
Kryzys sejmowy w Polsce, 2006 - kryzys parlamentarny między rządzącą partią
Prawo i Sprawiedliwość a
opozycją sejmową nad ustawą budżetową i datą przedłożenia
budżetu prezydentowi Rzeczypospolitej Lechowi Kaczyńskiemu.
Dietrich Eckart (ur.
23 marca 1868 – zm.
26 grudnia 1923) - niemiecki dziennikarz i polityk, jeden z głównych przywódców
NSDAP w jej wczesnym okresie, uczestnik
puczu monachijskiego, członek
Towarzystwa Thule.
Alfredo Alves Reinado (ur.
1967, zm.
11 lutego 2008) –
timorski wojskowy,
major, były szef policji, przywódca wschodniotimorskich rebeliantów, lider
puczu wojskowego z 11 lutego 2008 r.
Kryzys sejmowy wokół uchwalenia ustawy budżetowej na rok 2006 w Polsce - kryzys parlamentarny między rządzącą partią
Prawo i Sprawiedliwość a
opozycją sejmową nad ustawą budżetową i datą przedłożenia
budżetu prezydentowi Rzeczypospolitej Lechowi Kaczyńskiemu.