Linki:
Ó,
Ą,
Ć,
Ę,
Ł,
Ń,
Ś,
Ź,
Ż,
@,
Akcent ostry,
Akcent przeciągły,
Alfabet,
Apostrof,
Brewis,
Cedylla,
Daszek (diakrytyka),
Diereza (pisownia),
Dwukropek,
Dywiz,
Et,
Font,
Gęśle,
Grawis,
Język grecki,
Język polski,
Kółko,
Kropka (znak diakrytyczny),
Makron,
Ogonek,
Pismo,
Pismo alfabetyczno-sylabiczne,
Podwójny akcent ostry,
Podwójny grawis,
Przecinek (znak diakrytyczny),
Tylda,
Tytel,
Umlaut,
Wykrzyknik,
Znaki diakrytyczne (
gr. diakritikós – odróżniający) – znaki graficzne używane w
alfabetach i innych systemach
pisma, umieszczane nad, pod literą, obok lub wewnątrz niej, zmieniające artykulację tej litery i tworzące przez to nową literę. W
alfabetach sylabowych mogą zmienić znaczenie całej sylaby.
Kod alfanumeryczny to
kod lub
dane pozwalające na zapisanie
cyfr i
liter tzn. "a"-"z", "A"-"Z", "0"-"9". Inna interpretacja do znaków alfanumerycznych zalicza wszystkie znaki, które mogą być wprowadzone za pomocą
klawiatury komputera, czyli oprócz powyższych również takie jak
znaki interpunkcyjne, symbole matematyczne i
znaki specjalne, np.: ";", "+", "(", "#", "!", "@". Uwzględnione są również specyficzne znaki stosowane w
alfabetach różnych
języków, takie jak: "ą", "é", "ç".
Znaki korektorskie – umowne, ujednolicone
znaki, używane przez
korektorów, redaktorów lub autorów do zaznaczania błędów na odbitkach korektorskich tekstów, tabel i innych elementów. Znaki te umieszczane są w tekście, a na
marginesie ich powtórzenie wraz z wersją poprawną.
IDN – (
ang. Internationalized Domain Name) nazwy
domen zawierające znaki spoza
ASCII, m.in. narodowe
znaki diakrytyczne (np. używane w
języku polskim ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź, ż).
Skrócenia przez znak specjalny, to trzeci - po
suspensji i
kontrakcji - najbardziej skomplikowany rodzaj
abrewiacji średniowiecznych. Znaki specjalne wywodzą się
not tyrońskich, lecz stosowały także reguły suspensji oraz kontrakcji. Znaki specjalne – podobnie jak noty tyrońskie – powstały z przekształcenia liter łacińskich lub też ich charakterystycznych części.
J. Szymański proponuje podział specjalnych na znaki właściwe i znaki niewłaściwe. Znaki specjalne właściwe mają dość precyzyjnie przypisane znaczenie fonetyczne, choć – wobec dużej swobody pisarzy średniowiecznych – zdarzają się odstępstwa od zasad. Znaki specjalne niewłaściwe nie mają stałego znaczenia, lecz zmienne: w zależności od pozycji, w jakiej się znajdują i litery, przy której stoją, mogą oznaczać różne zgłoski, sylaby czy litery usunięte z wyrazu.
Cyfry nautyczne, cyfry mediewalowe, cyfry tekstowe – znaki
cyfr arabskich występujące w niektórych
krojach pisma, zaprojektowane w ten sposób, aby nie odróżniały się wizualnie od
liter tekstowych (małych liter czyli
minuskuł).
Ž, ž -
litera występująca w alfabetach kilku
języków słowiańskich:
czeskim,
słowackim,
górnołużyckim,
dolnołużyckim,
serbsko-chorwackim (
chorwackim,
serbskim,
bośniackim),
słoweńskim,
śląskim oraz
bałtyckich:
litewskim i
łotewskim. W alfabetach języków
estońskiego oraz
fińskiego litera ž wykorzystywana jest do zapisu wyrazów obcego pochodzenia.
Č –
litera alfabetu łacińskiego z
diakrytycznym znakiem háček. Jest to litera w
alfabecie husyckim, służąca do zapisu głoski zapisywanej w języku polskim dwuznakiem "
cz". Litera ta jest stosowana w pisowni wszystkich
języków zachodniosłowiańskich z wyjątkiem
polskiego i
kaszubskiego oraz w pisowni tych języków południowosłowiańskich, które stosują alfabet łaciński. Włączono ją też do alfabetu białoruskiego w krótkim okresie, kiedy teksty białoruskie zapisywano
łacinką.
Җ, җ,
litera cyrylicy,
Ж z ogonkiem, używana w alfabetach języków
tatarskiego i
kałmuckiego, była używana w alfabecie
turkmeńskim przed przyjęciem przez ten język
alfabetu łacińskiego.
Ў, ў (nazwa "У krótkie") – 22.
litera białoruskiego
alfabetu, oznacza
dźwięk podobny do angielskiego [w], jest to coś pośredniego między [u] i [w] polskimi. Pochodzi od
znaku "iżyca z krótką" (Іереѵ̆ская власть, пучина Егеѵ̆ская itp.), którego używało się w wydaniach ukraińskich od końca XVI do początku XVII wieku.
Znak ten w późniejszym okresie został zmodyfikowany ("gammapodobny ук z krótką"), po czym wszedł do użycia w rumuńskim cyrylicznym piśmie, skąd w roku 1837 została wzięta ze zbiorów
poezji ukraińskiej "
Русалка Днѣстровая" już w prawie dzisiejszym kształcie. W białoruskim piśmie
litera ta zaczęła funkcjonować w 1890 roku. W
białoruskiej łacince literze tej odpowiada
ŭ.
Transkrypcja fonetyczna - system
pisowni lub system
konwersji pisma oparty na zasadzie ścisłej odpowiedniości
głosek i
liter - jednej głosce odpowiada tu zawsze jeden znak (czasem z
diakrytyką), a jednemu znakowi jedna głoska. W węższym rozumieniu jest to sposób zapisu wymowy danego języka za pomocą ustalonego wzorca zrozumiałego także dla osób nie znających obowiązujących w piśmie tego języka zasad ortografii. Najczęściej spotykanym zapisem tego rodzaju jest zapis za pomocą znaków
międzynarodowego alfabetu fonetycznego, na przykład:
Kursywa – termin oznaczający używanie
znaków pisarskich w postaci pochylonej, przy czym jego stosowanie odnosi się zarówno do pisma ręcznego (także w alfabetach wcześniejszych niż łaciński), jak i pisma maszynowego (
czcionka lub
font).
Pauza oraz półpauza – dwa
znaki typograficzne w postaci poziomej kreski usytuowanej w pobliżu średniej
linii pisma lub nieco poniżej niej. Są graficzną prezentacją
znaków pisarskich spełniających m.in. rolę
myślnika lub separatora liczbowego.