Zwierzęta

Zwierzęta (Animalia) – królestwo obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej, w większości zdolne do aktywnego poruszania się. Są największym i najbardziej zróżnicowanym gatunkowo królestwem organizmów. Największą grupę zwierząt stanowią bezkręgowce, a wśród nich owady. Drugą, obok bezkręgowców, grupą zwierząt są kręgowce. Wśród nich tradycyjnie wyróżnia się ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki, do których należy również człowiek. Najstarsze znaleziska kopalne zwierząt – morskie zwierzęta o miękkich ciałach – pochodzą z końca prekambru, neoproterozoiku (fauna ediakarańska – 630 do 542 mln lat temu), natomiast skamieniałości strunowców – z kambru i ordowiku. W kambrze, około 500 mln lat temu, występowali już przedstawiciele wszystkich znanych obecnie typów bezkręgowców.

Zwierzęta (Animalia) – królestwo obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej, w większości zdolne do aktywnego poruszania się. Są największym i najbardziej zróżnicowanym gatunkowo królestwem organizmów. Największą grupę zwierząt stanowią bezkręgowce, a wśród nich owady. Drugą, obok bezkręgowców, grupą zwierząt są kręgowce. Wśród nich tradycyjnie wyróżnia się ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki, do których należy również człowiek. Najstarsze znaleziska kopalne zwierząt – morskie zwierzęta o miękkich ciałach – pochodzą z końca prekambru, neoproterozoiku (fauna ediakarańska – 630 do 542 mln lat temu), natomiast skamieniałości strunowców – z kambru i ordowiku. W kambrze, około 500 mln lat temu, występowali już przedstawiciele wszystkich znanych obecnie typów bezkręgowców.

Jajorodność (oviparia) - najbardziej rozpowszechniona forma rozrodu płciowego zwierząt, polegająca na rozwoju zarodkowym w jaju wydalonym z organizmu matki przed zapłodnieniem (u wielu bezkręgowców, ryb) lub tuż po zapłodnieniu (u gadów, ptaków) - jajożyworodność. Jaja zwierząt jajorodnych zawierają substancje odżywcze. Zwierzęta, których potomstwo wykluwa się z jaj poza organizmem matki nazywamy jajorodnymi.

Saprofag, szczątkojad (gr. sapros – zgniły, phageín – jeść, pożerać) – cudzożywny organizm zwierzęcy odżywiający się martwymi lub rozkładającymi się szczątkami innych organizmów. Są to drobne zwierzęta, głównie bezkręgowce, występujące w wodach i mułach na dnie zbiorników wodnych, w glebie i ściółce leśnej. Saprofagi należą do organizmów saprobiontycznych.

Szczecioszczękie, szczecioszczęki (Chaetognatha), strzałki morskie – typ drobnych morskich, drapieżnych zwierząt bezkręgowych o strzałkowato wydłużonym, dwubocznie symetrycznym ciele z otworem gębowym otoczonym cedzącymi szczeciami i chitynowymi kolcami. Kształtem ciała przypominają ryby. W zapisie kopalnym są nieliczne. Najstarsze skamieniałości pochodzące z kambru są słabo zachowane.

Płaskowce (Placozoa) – jeden z najprostszych typów zwierząt bezkręgowych, do którego zaliczono jeden gatunek. Gatunek ten otrzymał naukową nazwę Trichoplax adhaerens. Są to małe, wielokomórkowe zwierzęta morskie w kształcie płytki o nieregularnych krawędziach.

Nitnikowce (Nematomorpha), nitkowce, drucieńce (Gordiacea) – typ zwierząt podobnych do nicieni, bardzo długich, wodnych bezkręgowców, wcześniej klasyfikowanych jako gromada typu obleńce.

Sikwiaki (Sipuncula) – niewielka grupa wyłącznie morskich, pierwoustych zwierząt bezkręgowych zaliczanych do lofotrochorowców (Lophotrochozoa), klasyfikowana najczęściej w randze typu, blisko spokrewniona z pierścienicami (Annelida). Obejmuje około 320 naukowo opisanych gatunków charakteryzujących się niesegmentowanym, walcowatym ciałem. W zapisie kopalnym występują rzadko. Trzy gatunki są znane z dolnego kambru.

Kręgowce (Vertebrata, od łac. vertebra – kręg) – najliczniejszy podtyp strunowców (Chordata), mocno zróżnicowany morfologicznie; obejmujący kręgouste, ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki. Dotychczas opisano około 58000 gatunków kręgowców, co stanowi około 5% opisanych gatunków zwierząt. Wielkość współcześnie żyjących kręgowców waha się od 7.9 mm u gatunku karpia - Paedocypris progenetica do płetwala błękitnego, którego długość dochodzi do 33.9 m.

Prostopływce (Orthonectida) – typ morskich zwierząt bezkręgowych mikroskopijnej wielkości, pasożytujących na innych bezkręgowcach. Obejmuje około 20 gatunków o uproszczonej budowie wewnętrznej i skomplikowanym cyklu rozwojowym. Tradycyjnie zaliczane były wraz z rombowcami do typu Mesozoa. Badania genetyczne wykazały, że nie są z nimi blisko spokrewnione. Ich pozycja filogenetyczna nie została dotychczas ustalona. Badania morfologii i cyklu życiowego sugerują zaliczenie ich do zwierząt o bruzdkowaniu spiralnym (Spiralia).

Kryzelnice (Phoronida) – typ niewielkich morskich zwierząt bezkręgowych obejmujący dziesięć współcześnie żyjących, w większości kosmopolitycznych gatunków występujących gromadnie na szelfach w piasku, mule lub na skałach. Zwierzęta te wyposażone są w charakterystyczny fałd otaczający otwór gębowy, na którym znajdują się dwa rzędy czułków zwiniętych w kształt kryzy – stąd nazwa. Tego typu aparat czułkowy nazywa się również lofoforem. Za pomocą jego rytmicznych ruchów kryzelnice naganiają drobny morski plankton stanowiący ich pokarm. Są to dość powszechnie występujące zwierzęta oceaniczne, odgrywające jednak relatywnie niewielką rolę ekologiczną.

Nemertodermatida – grupa małych, morskich, bezkręgowych, wirkokształtnych zwierząt dwubocznie symetrycznych (Bilateria) spokrewnionych z wirkami bezjelitowymi (Acoela), od których różnią się obecnością jelita, unikalną statocystą, budową plemników oraz sposobem zapłodnienia. Osiągają około 10 mm długości. Szczątkowe jelito jest prawie całkowicie wypełnione wypustkami komórek endodermy. Otwór gębowy występuje lub nie.

Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 000 gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.

Prostopływce (Orthonectida) – typ morskich zwierząt bezkręgowych mikroskopijnej wielkości, pasożytujących na innych bezkręgowcach. Obejmuje około 20 gatunków o uproszczonej budowie wewnętrznej i skomplikowanym cyklu rozwojowym. Tradycyjnie zaliczane były wraz z rombowcami do typu Mesozoa. Badania genetyczne wykazały, że nie są z nimi blisko spokrewnione. Ich pozycja filogenetyczna nie została dotychczas ustalona. Badania morfologii i cyklu życiowego sugerują zaliczenie ich do zwierząt o bruzdkowaniu spiralnym (Spiralia).

Gonada, gruczoł płciowy, gruczoł rozrodczy – występujący u zwierząt narząd płciowy produkujący męskie bądź żeńskie komórki rozrodcze (gamety). Gonady umożliwiają rozmnażanie płciowe. U niektórych zwierząt występują samodzielnie (parzydełkowce, niektóre wirki), u pozostałych wchodzą w skład układu rozrodczego. Gonady żeńskie nazywane są jajnikami, a męskie – jądrami. U większości zwierząt gonady występują parzyście. Jedna gonada, najczęściej jajnik, spotykana jest u niektórych bezkręgowców oraz u ptaków. Koralowce i tasiemce wytwarzają większe ilości gonad.

Brzuchorzęski (Gastrotricha) – typ mikroskopijnych wodnych zwierząt bezkręgowych, dawniej klasyfikowanych jako gromada obleńców. Obejmuje około 700 gatunków trójwarstwowych, acelomatycznych zwierząt o długości od 80 μm do 3 mm.

       na podstawie Wikipedii, otwartej encyklopedii : licencje: GFDL, oraz CC-BY-SA 3.0 + autorzy, historia
edycja