Linki:
Łacina,
Łamanie chleba,
Łaska,
Śpiew na wejście,
Adwent,
Aklamacja (liturgia),
Aklamacja po przeistoczeniu,
Akt pokuty,
Anamneza (modlitwa),
Apostolski symbol wiary,
Aspersja,
Bóg Ojciec,
Błogosławieństwo,
Baranek Boży,
Benedykt XVI,
Biskup,
Chrześcijaństwo,
Czyściec,
Czytanie (liturgia),
Diakon,
Dialog przed prefacją,
Dogmat,
Doksologia końcowa,
Duch Święty,
Dusza (religia),
Embolizm,
Epikleza,
Eucharystia (sakrament),
Ewangelia,
Gloria in excelsis Deo,
Homilia,
Język potoczny,
Jezus Chrystus,
Kanon Biblii,
Katolickie Kościoły wschodnie,
Katolicyzm,
Kazanie,
Kościół łaciński,
Kościół katolicki,
Kościół unicki,
Kolegium kardynałów,
Kolekta,
Konferencja episkopatu,
Konstytucja apostolska,
Kyrie eleison,
Lavabo,
Liturgia eucharystyczna,
Liturgia godzin,
Liturgia słowa,
Matka Boża,
Modlitwa eucharystyczna,
Modlitwa nad darami,
Modlitwa po Komunii,
Modlitwa powszechna,
Msza,
Mszał Rzymski,
Nadzwyczajna forma rytu rzymskiego,
Niebo (katolicyzm),
Obcowanie świętych,
Obrzęd zmieszania postaci eucharystycznych,
Obrzędy końcowe,
Obrzędy komunijne,
Obrzędy wstępne,
Ojcowie Kościoła,
Ojcze nasz,
Okadzenie darów,
Papież,
Paweł VI,
Piekło (katolicyzm),
Pozdrowienie ludu,
Pozdrowienie ołtarza,
Prefacja,
Prezbiter,
Promulgacja,
Przygotowanie darów ofiarnych,
Psalm responsoryjny,
Reformacja,
Rok liturgiczny,
Rozesłanie (liturgia),
Ryt aleksandryjski,
Ryt antiocheński,
Ryt bizantyjski,
Ryt chaldejski,
Ryt ormiański,
Sakrament,
Sanctus,
Sekwencja (pieśń),
Sobór powszechny,
Sukcesja apostolska,
Syn Boży,
Synod,
Trójca Święta,
Tradycja Apostolska,
Transsubstancjacja,
Uwielbienie po Komunii,
Wcielenie,
Werset przed Ewangelią,
Wezwania do Modlitwy Pańskiej,
Wielka schizma wschodnia,
Wielkanoc,
Wielki post,
Wspomnienie tajemnicy dnia,
Zbawienie,
Zesłanie Ducha Świętego,
Znak krzyża,
Znak pokoju,
Zwyczajna forma rytu rzymskiego, Nowy porządek mszy (
łac. Novus Ordo Missae,
pot. Msza, msza posoborowa) - w
Kościele katolickim porządek celebrowania
mszy obrządku łacińskiego promulgowany w
1969 przez
papieża Pawła VI konstytucją apostolską Missale Romanum i przyjęty za podstawowy (zwyczajny) w Kościele zachodnim. Obecnie podstawą celebracji mszy w tej formie jest
Mszał Rzymski w wydaniu
Jana Pawła II z
2002.
Zwyczajna forma rytu rzymskiego (
łac. Novus Ordo Missae,
pot. Msza, msza posoborowa) - w
Kościele katolickim porządek celebrowania
mszy obrządku łacińskiego promulgowany w
1969 przez
papieża Pawła VI konstytucją apostolską Missale Romanum i przyjęty za podstawowy (zwyczajny) w Kościele zachodnim. Obecnie podstawą celebracji mszy w tej formie jest
Mszał Rzymski w wydaniu
Jana Pawła II z
2002.
Nadzwyczajna forma rytu rzymskiego (
łac. Forma extraordinaria,
pot. Msza trydencka) – w
Kościele katolickim porządek celebrowania
mszy obrządku łacińskiego promulgowany w
1570 przez
Piusa V po
Soborze Trydenckim konstytucją apostolską Quo primum. Obecnie podstawą celebracji mszy w tej formie jest
Mszał Rzymski w wydaniu
Jana XXIII z
1962.
Nadzwyczajna forma rytu rzymskiego (,
pot. Msza trydencka) – w
Kościele katolickim porządek celebrowania
mszy obrządku łacińskiego promulgowany w
1570 przez
Piusa V po
Soborze Trydenckim konstytucją apostolską Quo primum. Obecnie podstawą celebracji mszy w tej formie jest
Mszał Rzymski w wydaniu
Jana XXIII z
1962.
Nadzwyczajna forma rytu rzymskiego (
łac. Forma extraordinaria,
pot. Msza trydencka) – w
Kościele katolickim porządek celebrowania
mszy obrządku łacińskiego promulgowany w
1570 przez
Piusa V po
Soborze Trydenckim konstytucją apostolską Quo primum. Obecnie podstawą celebracji mszy w tej formie jest
Mszał Rzymski w wydaniu
Jana XXIII z
1962.
Kanon rzymski to część
Mszy świętej. W
formie zwyczajnej rytu rzymskiego kanon jest jedną z dopuszczalnych modlitw eucharystycznych (tzw. pierwsza modlitwa eucharystyczna), a w jego
formie nadzwyczajnej jest to jedyna
modlitwa eucharystyczna.
Msza wiernych – druga część
mszy nadzwyczajnego formy rytu rzymskiego (pierwszą jest
msza katechumenów.) Na mszę wiernych składają się następujące obrzędy:
Mszał Rzymski (
łac. Missale Romanum) - najważniejsza księga liturgiczna w Kościele katolickim obrządku rzymskiego, zawierająca teksty stałych i zmiennych części
Mszy. Mszał zawiera wskazówki potrzebne do sprawowania tej Najświętszej Ofiary oraz dotyczące szczególnych celebracji związanych z poszczególnymi obchodami i okresami
roku liturgicznego.
Rozesłanie – ostatnia część
katolickiej mszy świętej, w
zwyczajnej formie rytu rzymskiego umiejscowiona po
błogosławieństwie końcowym, natomiast w formie
nadzwyczajnej rytu rzymskiego przed
błogosławieństwem.
Proprium Missae - pojęcie odnoszące się do rytu liturgicznego, oznaczające części zmienne
mszy, a więc pojawiające się w zależności od okazji, miejsca i czasu wykonywania takiej mszy. Na części zmienne składają się:
Modlitwa eucharystyczna (łac. Prex eucharistica; nazwa stosowana w
Kościele rzymskokatolickim), anafora (nazwa powszechna w Kościołach Wschodnich) jest centralnym elementem
mszy; stanowiąc część
liturgii eucharystycznej. Następuje po
przygotowaniu darów ofiarnych, a poprzedza
obrzędy komunijne.
Dies iræ lub Dies irae (
łac. Dzień gniewu) – początek napisanej na przełomie
XII i
XIII w. (prawdopodobnie przez
Tomasza z Celano) rymowanej
sekwencji, która od
XIV w. włączona została do
mszału, a od czasu
reformy trydenckiej śpiewana jest w
liturgii Kościoła rzymskokatolickiego w
mszach żałobnych w
klasycznym rycie rzymskim, najczęściej jest to również określenie całej tej sekwencji, a przy ściślejszym podziale – jej początku (drugim fragmentem sekwencji jest wtedy Tuba mirum). W
nowym obrządku nie jest już powszechnie używana (ma charakter opcjonalny).
Digitus to rodzaj wskaźnika
mszalnego, używanego podczas liturgii
rytu rzymskiego aż do reformy liturgicznej wprowadzonej w życie po
Soborze watykańskim II w latach 60. dwudziestego wieku.
Ks. Wojciech P. Grygiel
FSSP (ur.
1969 w
Świdnicy) – filozof i chemik, prodziekan Wydziału Filozoficznego
Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Obronił doktorat z chemii na State University of New York w
Binghamton, w USA (1997), oraz doktorat z filozofii na Uniwersytecie Jana Pawła II w Krakowie (2007). Święcenia kapłańskie przyjął w
2003 roku. Jest członkiem Bractwa Kapłańskiego Świętego Piotra, które na mocy przywileju papieskiego sprawuje
Eucharystię w
nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego.
Boska Liturgia - nazwa celebracji
eucharystycznej stosowana w
Kościołach wschodnich, głównie w
Cerkwi Prawosławnej i w
Kościele Greckokatolickim. Sens i struktura Boskiej Liturgii odpowiada zachodniej
Mszy Świętej.
Offertorium (inaczej Ofiarowanie) to część
Mszy Świętej. W
rycie trydenckim następuje po Credo (wyznaniu wiary). W nowym rycie Mszy świętej (po roku 1969) zostaje zastąpione Przygotowaniem darów.
Missa Solemnis (
Msza uroczysta)
D-dur op. 123
Ludwiga van Beethovena uważana jest za największe, obok
Mszy h-moll BWV 232
J. S. Bacha oraz
Requiem d-moll KV626 i
Wielkiej mszy c-moll KV 427 W. A. Mozarta, dzieło sakralne w historii muzyki. Określana jest często mianem mszy symfonicznej z powodu swych rozmiarów i struktury.